Monday, October 25, 2010                    trang ch�nh  ||    lưu trữ    ||   li�n lạc

 

Trong 10 nga�y �a�u tha�ng 10/2010, Co�ng Sa�n Vie�t Nam �a� t�ng b��ng to� ch��c m��ng 1000 na�m Tha�ng Long.

Ly� Tha�i To� d��i �o� t��  Hoa L�  ve� tha�nh �a�i La �o�i te�n la� Tha�ng Long �a� m�� �a�u mo�t th��i �a�i hoa�ng kim cu�a da�n to�c Vie�t.

M��ng Tha�ng Long ����c 1000 tuo�i la� �ie�u �a�ng la�m, nh�ng le� m��ng Tha�ng Long 1000 na�m cu�a Co�ng Sa�n Vie�t Nam kho�ng the� kho�ng la�m cho ng���i da�n ca�m tha�y xo�t xa.

CSVN tuye�n bo� th��i gian to� ch��c le� ky� nie�m 1000 na�m Tha�ng Long la�y �co�t mo�c� Ly� Tha�i To� ban chie�u d��i �o�.

Nh�ng ba�n va�n Thie�n �o� Chie�u cu�a Ly� Tha�i To� kho�ng ghi nga�y tha�ng ban chie�u.

Bo� �a�i Vie�t S�� Ky� Toa�n Th� (�VSKTT)  cu�a cu� Ngo� S� Lie�m la� bo� s�� co� nha�t co�n la�i cu�a Vie�t Nam (Bo� �a�i Vie�t S�� Ky� cu�a cu� Le� Va�n H�u b� tha�t truye�n), cu�ng kho�ng no�i ro� nga�y ban chie�u, ch� no�i ra�ng mu�a xua�n tha�ng 2 na�m Thua�n Thie�n th�� nha�t, vua xa gia� ve� tha�m cha�u Co� Pha�p, vua tha�y tha�nh Hoa L� a�m tha�p cha�t he�p m��i t�� ban chie�u d��i �o� ve� tha�nh �a�i La.  Cu�ng theo �VSKTT: � Mua� thu, tha�ng 7, vua t�� tha�nh Hoa L�, d��i �o� ra kinh phu� �� tha�nh �a�i La, ta�m �o� thuye�n d���i tha�nh, co� ro�ng va�ng hie�n le�n �� thuye�n ng��, nha�n �o� �o�i te�n go�i la� tha�nh Tha�ng Long..�  Bo� Kha�m ��nh Vie�t S�� Tho�ng Gia�m C��ng Mu�c cu�a Quo�c S�� Gia�m nha� Nguye�n cu�ng la�y th��i gian d��i �o� la� tha�ng 7, mu�a thu. 

Ne�u ca�n c�� th��i gian ban chie�u d��i �o� th� nga�y ky� nie�m 1000 na�m Tha�ng Long pha�i r�i va�o mo�t nga�y trong mu�a xua�n. Ne�u la�y nga�y d��i �o�, th� nga�y ky� nie�m 1000 na�m Tha�ng Long cu�ng pha�i �� tha�ng 7 na�m Canh Da�n 2010, kho�ng co� ly� do na�o  pha�i cho�n nga�y 1 tha�ng 10 na�m 2010, tru�ng hp v��i nga�y le� �o�c la�p cu�a Trung Co�ng.  

Ky� nie�m 1000 na�m Tha�ng Long la� �ie�u ne�n la�m, nh�ng kho�ng ca�n thie�t pha�i chi ra mo�t nga�n sa�ch �e�n  ga�n 1000 ty� �o�ng (51 trie�u my� kim) trong lu�c trong n���c �ang co�n ra�t nhie�u ng���i nghe�o �o�i, va� trong nh��ng na�m ga�n �a�y b� thie�n tai lie�n tie�p ta�n pha�.

Trong lu�c Ha� No�i r��c r�� hoa �a�ng, da�n chu�ng mo�t da�i �a�t  mie�n Trung �ang la�m ca�nh ma�n tr��i chie�u �a�t, nha� c��a b� n���c lu� cuo�n tro�i, ha�ng nga�n ng���i kho�ng co� th��c a�n �ang ch�� c��u tr��, nh�ng ch�nh quye�n �ang thi nhau ra Ha� No�i tie�c tu�ng  ne�n trong nhie�u nga�y �a� kho�ng ai quan ta�m t��i nn nha�n.

Ne�u ch� tie�u 1/10 so� tie�n tre�n, le� ky� nie�m 1000 na�m Tha�ng Long cu�ng �u� ra�m ro�, so� tie�n co�n la�i se� xa�y kho�ng bie�t bao ca�y ca�u cho tre� em �i ho�c �� mie�n nu�i kho�i pha�i lo�i so�ng  nh� tre� em �� tho�n Phu� M�a, huye�n �o�ng Giang, t�nh Qua�ng Nam, như tr em tho�n Tu Thượng huyn Văn Bn, tnh La�o Cai va� kho�ng bie�t bao nhie�u tho�n la�ng mie�n nu�i kha�c; so� tie�n tie�t kie�m cu�ng s  ca�t kho�ng bie�t bao nhie�u ca�n nha� cho nh��ng ke� ch�a t��ng bie�t nha� la� g�.

Ly� Tha�i To� la� ng���i to�n su�ng Pha�t Gia�o, ye�u th��ng da�n chu�ng, trong th��i gian �� ngo�i �a� nhie�u la�n tha thue� cho da�n: Tha�ng 12 na�m B�nh Tua�t (1010)  ban chie�u �a�i xa� thue� khoa� trong 3 na�m.  Na�m B�nh Th�n  (1016) la�i ban chie�u kho�ng thu thue� trong 3 na�m va� va�o na�m �inh T� ( 1017) la�i xuo�ng chie�u gia�m to� ruo�ng �a�t.

Tinh tha�n mo�t v� vua nh� va�y, ne�u co� linh thie�ng ha�n cu�ng kho�ng kho�i nga�m ngu�i tr���c 10 nga�y le� ky� nie�m 1000 na�m Tha�ng Long to�n ke�m tie�n ty� cu�a CSVN.

Va� co� le� nga�i cu�ng co�n �au buo�n h�n nhie�u, t���ng �a� cu�ng co� the� nho� le� khi nh�n tha�y tinh tha�n no� le� cu�a CSVN, thue� mo�t �a�o die�n Ta�u (Ca�n ���c Ma�u) th��c hie�n bo� phim ����ng T��i Tha�ng Long, la�y bo�i ca�nh be�n ta�u �e� quay, bie�n nga�i tha�nh ng���i ma�c a�o vua chu�a ta�u, mang a�o gia�p th��i Ta�n Ha�n v��i nh��ng ca�nh xa hoa, nh��ng ca�n nha� to l��n ch�a t��ng co� �� Vie�t Nam th��i  �inh, Le�, Ly�. Nh��ng ng���i �a� xem qua bo� phim �e�u co� ca�m t���ng �a�y la� bo� phim Ta�u no�i tie�ng Vie�t.

 Chu�ng ta co� the� tie�p tu�c �e� CSVN la�m nhu�c quo�c the�? Va� nha�n d�p 1000 na�m Tha�ng Long co� le� chu�ng ta cu�ng ne�n nha�c la�i chie�n l���c cu�a to� tie�n, va� t�� �o� co� the� ca�n nha�c: trong t�nh h�nh the� gi��i nga�y nay da�n to�c ta pha�i la�m g� �e� gi�� n���c.

I-   CHIE�N L���C BA�C HOA� NAM TIE�N.
 

La� mo�t quo�c gia nho� na�m be�n ca�nh mo�t n���c l��n h�n ma�y chu�c la�n, tie�n nha�n chu�ng ta

pha�i theo  chie�n l���c hoa� hoa�n la�u da�i v��i Ta�u, nh�ng ma�nh me� co� pha�n ��ng khi la�nh tho�

va� quye�n l��i da�n to�c b� xa�m pha�m va� luo�n luo�n co� ga�ng g�n gi�� ba�n sa�c da�n to�c.

Trong ���i Ly� Tha�i To� kho�ng co� s�� xung �o�t v��i Ta�u, nh�ng khi na�o nh��ng da�n to�c thie�u so� �� bie�n gi��i d��a va�o la�nh tho�  Ta�u �e� qua�y nhie�u, nga�i �e�u sa�n sa�ng c�� binh �a�nh de�p.  Tha�ng 10 na�m Qu�y S��u (1013)  vua tha�n chinh �i �a�nh cha�u V� Long.  Tha�ng Gie�ng na�m Gia�p Da�n (1014) bo�n D��ng Tr���ng Hue�, �oa�n Ch� K�nh ��a ng���i va�o c���p pha� be�n Kim Hoa, nha� vua sai D��c Tha�nh V��ng �i �a�nh, che�m ha�ng nga�n thu� ca�p.  Tha�ng 2, na�m Nha�m Tua�t (1022), D��c Tha�nh V��ng �i �a�nh �a�i Nguye�n L�ch, ta�n co�ng qua la�nh tho� Trung Quo�c t��i ta�n t��i ta�n tra�i Nh� Ho�ng �e� �o�t l��ng tha�o cu�a gia�c.

Co� the� no�i tinh tha�n t�� chu� cu�a Vie�t Nam �a� le�n cao �o� trong th��i nha� Ly�.

Ca�c vua Tha�i to�, Tha�i to�ng, Tha�nh to�ng, Nha�n to�ng..  �e�u la� nh��ng v� vua nha�n ���c, th��ng da�n nh� con, �oa�n ke�t ����c lo�ng ng���i trong n���c, b�nh Man, b�nh Chie�m,  gi�� v��ng bie�n c��ng.

Ly� Tha�nh To�ng la� v� vua �e� la�i trong l�ch s�� nh��ng l��i no�i ba�t hu�.  Tha�ng 10 na�m A�t Mu�i (1055), tr��i ra�t la�nh, vua pha�n: � Tra�m �� cho�n cung sa�u, s���i th�� than che�� ba�ng x��ng thu�, ma�c a�o ho� c��u, ma� co�n re�t the� na�y. Tra�m ra�t th��ng xo�t nh��ng ng���i tu� b� giam trong ngu�c kia: C�m kho�ng �u� no lo�ng, a�o kho�ng �u� che ca�t, th� b� gio� re�t da�n va�t �e�n �a�u! Va�y ha� le�nh cho vie�n quan co� tra�ch nhie�m pha�t cha�n, chie�u cho ho� va� mo�i nga�y cho a�n no �u�� (K�VS).  Tha�ng 4, Gia�p Th�n (1064), nha� vua ch� Co�ng chua� �o�ng Thie�n ���ng ha�u, ba�o ngu�c la�i: � Ta �em lo�ng cha me� �o�i v��i da�n, cu�ng nh� lo�ng th��ng �o�i v��i con ta. Da�n t�� m�nh ma�c pha�i to�i lo�i, lo�ng ta xo�t xa la�m..�. 

Ngoa�i lo�ng th��ng  da�n, vua Ly� Tha�nh To�ng cu�ng la� v� vua �a� t��ng tie�n qua�n qua kho�i da�y �e�o Ca�, �a�i t���ng Ly� Th���ng Kie�t truy �uo�i vua Chie�m  t��i ta�n bie�n gi��i Cha�n La�p, buo�c Che� Cu� pha�i �a�u ha�ng, da�ng 3 cha�u ��a Ly�, Ma Linh va� Bo� Ch�nh. 

Kho�ng hie�u CSVN ngh� g� khi �e� chu�t thie�n l��ng - nha�n chi s� t�nh ba�n thie�n cu�a cha me� sinh ra khi nh�� t��i nha� Ly�, t��i nh��ng v� vua nh� Ly� Tha�nh To�ng, Ly� Nha�n To�ng..va� nh�� t��i nh��ng nh��ng to�i a�c cu�a chu�ng �o�i v��i �o�ng ba�o ruo�t th�t?  Chu�ng ngh� g� t��i che� �o� lao tu�, ca�i ta�o cu�a chu�ng, t��i ch�nh sa�ch a�c �o�c ch�a t��ng co� trong l�ch s�� cu�a chu�ng �o�i v��i �o�ng ba�o?

Va�o lu�c Ly� Nha�n To�ng le�n ngo�i, be�n Ta�u To�ng Tha�n To�ng c�� V��ng An Tha�ch la�m te� t���ng,  a�p du�ng Bie�n Pha�p �e� kha�c phu�c t�nh tra�ng ta�i cha�nh thie�u hu�t va� qua�n �o�i ba�c nh���c. Ta�n pha�p b� phe thu� c��u cho�ng �o�i, V��ng An Tha�ch muo�n la�p co�ng �e� cu�ng co� �ia� v�, ch� th� cho bo�n quan la�i �� bie�n gi��i nh� Tra�m Kh��i, L�u Di khie�u kh�ch n���c ta, ca�m buo�n ba�n �� bie�n gi��i.

Mu�a �o�ng na�m A�t Ma�o (1075) vua xuo�ng chie�u sai Ly� Th���ng Kie�t va� To�n �a�n ca�m 10 va�n qua�n chia 2 ����ng sang �a�nh To�ng. Qua�n ta �a� tha�n to�c pha� v�� Kha�m Cha�u va� Lie�m Cha�u, bao va�y Ung Cha�u. �i t��i �a�u truye�n h�ch ke� to�i V��ng An Tha�ch t��i �o�. 

Sau khi pha� Ung Cha�u va�o tha�ng Gie�ng na�m B�nh Th�n (1076), Ly� Th���ng Kie�t ru�t qua�n ve� n���c.

Nha� To�ng sau �o� �a� c�� Qua�ch Qu�y la�m Chie�u tha�o s��, Trie�u Tie�t la�m pho�, �em 8 va�n qua�n sang �a�nh tra� thu�.  Ly� Th���ng Kie�t ca� pha� qua�n ��ch tre�n so�ng Nh� Nguye�t, gie�t h�n 1000 ng���i. Qua�n gia�c tie�n qua�n ve� ph�a Ta�y, qua�n ta cha�n �a�nh �� so�ng Phu� L��ng. Kh� the� qua�n gia�c ra�t ma�nh, Ly� Th���ng Kie�t cho ng���i gia� la�m tha�n va�o �e�n Tr��ng Ho�ng  t���ng qua�n �o�c l��n bo�n ca�u th�:

Nam quo�c s�n ha� nam �e� c�

Tie�t nhie�n pha�n ��nh ta�i thie�n th�

Nh� ha� ngh�ch lo� lai xa�m pha�m

Nh�� �a�ng ha�nh khan thu� ba�i h�.

( So�ng nu�i n���c Nam, vua Nam ��

Ra�nh ra�nh �a� ��nh ta�i sa�ch tr��i

C�� sao bo�n ngh�ch qua xa�m pha�m

C�� th�� la�m xem, chuo�c ba�i h�)

�o�n ta�m ly� chie�n cu�a danh t���ng Ly� Th���ng Kie�t �a� la�m n��c lo�ng qua�n da�n.  Qua�ch Qu�y va� Trie�u Tie�t kho�ng the� tie�n qua�n qua so�ng, qua�n To�ng kho�ng quen thu�y tho� che�t qua� n��a, pha�i ru�t qua�n ve� n���c, nh�ng khi ru�t lui chu�ng �a� l�u qua�n chie�m gi�� cha�u Qua�ng Nguye�n.  

Bo�n ca�u th� no�i tre�n co� the� la� ba�n tuye�n ngo�n �o�c la�p cu�a da�n to�c Vie�t va� t�� �a�y tie�p tu�c ta�o nh��ng trang s�� oai hu�ng cho�ng ph��ng Ba�c:  B�nh Nguye�n, Pha�n Minh, Die�t Thanh,  gi�� v��ng �a�t n���c.

Sau khi �a�y lui qua�n To�ng, na�m Ma�u Ngo� (1078) vua sai �a�o To�ng Nguye�n �em 5 con voi sang giao ha�o v��i nha� To�ng. Nha� To�ng pha�i �o�ng y� tra� la�i vu�ng Qua�ng Nguye�n (Cao Ba�ng) cho n���c ta.  

Co� the� no�i nha� Ly� la� trie�u �a�i �a� ��nh h�nh chie�n l���c �Ba�c Hoa� Nam Tie�n� va�  ca�c trie�u �a�i ve� sau �a� noi theo,  gi�� v��ng bie�n c��ng ph�a Ba�c va� m�� n���c ve� phia� Nam, giu�p cho da�n to�c ta co� da�i giang s�n ga�m vo�c nga�y nay.

Cuo�i ���i Nha� Ly� la�nh tho� �a�i Vie�t �a� m�� ro�ng t��i so�ng Tha�ch Ha�n, t�nh Qua�ng Tr�.

Ca�c trie�u �a�i ve� sau �a� tie�p no�i chie�n l���c na�y.

Huy hoa�ng nha�t cu�a l�ch s�� �a�i Vie�t la� 3 la�n �a�nh ba�i qua�n Nguye�n Mo�ng.

Sau khi �a�nh tha�ng ���t xa�m la�ng th�� nha�t do Ngo�t L��ng H��p Thai theo ����ng Va�n Nam tie�n sang trong na�m �inh T� (1257), nha� Tra�n �a� t�m mo�i ca�ch hoa� hoa�n v��i nha� Nguye�n, sai Le� Phu� Tra�n �i s�� xin tie�n co�ng 3 na�m mo�t la�n, cha�p nha�n cho nha� Nguye�n �a�t ch��c quan �a�t Lo� Ca�t Te� �e� gia�m sa�t n���c ta. Nha� Tra�n theo ����ng lo�i ngoa�i giao, ke�o da�i cuo�c hoa� hoa�n trong vo�ng 20 na�m �e� chua�n b� binh l��c, sa�n sa�ng cho�ng la�i da� ta�m cu�a qua�n Nguye�n.  Ba�i bie�u tha�ng Gie�ng na�m A�t H��i (1275) cu�a vua Tra�n Tha�nh To�ng no�i le�n no�i a�p che� cu�a Mo�ng Co�: � Da�u 3 na�m mo�t la�n tie�n co�ng, s�� bo� qua la�i �o�i thay �i ve� me�t nho�c ch�a ����c nga�y na�o ngh� ng�i. �e�n nh�  �a�t Lo� Ca�t Te�  do thie�n trie�u c�� sang th� ha� ch�u ve� tay kho�ng? Huo�ng chi ke� sang �a�y la�m g� cu�ng ca�y the�, vie�c g� cu�ng la�n l���t �e� n���c nho� na�y. Nga�i la� thie�n t�� da�u sa�ng suo�t nh� ma�t tr��i, ma�t tra�ng nh�ng �a�u de� soi tha�u t��i �a�y cha�u u�p?  Va� �a�t Lo� Ca�t Te� ch� �a�ng thi ha�nh �� nh��ng n���c xa�u x� nho� be� n�i bie�n gi��i, le� na�o to�i �a� ����c lie�t va�o ba�c v��ng, ���ng phe�n da�u mo�t be�n ma� co�n la�p �a�t Lo� Ca�t Te� cai qua�n..

Ma�c du� trie�u Tra�n �a� he�t s��c nhu�n nh���ng, nha� Nguye�n kho�ng t�� bo� tham vo�ng chie�m �a�i Vie�t.  Na�m Nha�m Ngo� (1282), c�� bo�n Sa�i Xua�n ��a Tra�n Di A�i ve� n���c �e� phu� du� nha� Tra�n qui ha�ng. Bo�n Sa�i Xua�n b� �o�n �a�nh pha�i cha�y ve� Ta�u.  

Nha� Tra�n v��a t�m ca�ch ca�u hoa�, v��a chua�n b� chie�n tranh.  Tha�ng Cha�p na�m Gia�p Tha�n (1284), Ho�t Ta�t Lie�t c�� Tra�n Nam V��ng Thoa�t Hoan (Con trai th�� 9 cu�a Ho�t Ta�t Lie�t, la� hoa�ng t�� ch�� kho�ng pha�i �tha�i t��� nh� nhie�u cuo�n s�� �a� che�p la�m) ca�m �a�u bo�n danh t���ng Ly� Ha�ng, A Ly� Ha�i Nha,  A Th�ch, O� Ma� Nhi, Toa �o� . . . �em 50 va�n qua�n, he�n v��i Chie�m Tha�nh �a�nh la�y n���c ta.  Th���ng hoa�ng ho�p bo� la�o �� �ie�n Die�n Ho�ng �e� tr�ng ca�u da�n y�. 

Bo� la�o �o�ng thanh quye�t �a�nh. 

Tr���c s��c tie�n co�ng cu�a gia�c,  qua�n ta ru�t lui �e� ba�o toa�n th��c l��c.  Vua va� th���ng hoa�ng ru�t va�o Thanh Hoa�.  Tha�ng 4, na�m  A�t Da�u (1285)  qua�n ta ba�t �a�u ta�n co�ng. M�� �a�u v��i chie�n tha�ng cu�a Chie�u va�n v��ng Tra�n Nha�t Dua�t, die�t  �oa�n qua�n cu�a Toa �o� �� c��a Ha�m T��.  Tie�p theo,  2 vua Tra�n chie�n tha�ng qua�n gia�c �� Tr���ng Ye�n, Tra�n Quang Kha�i thu phu�c Tha�ng Long. Tra�n H�ng �a�o phu�c binh �� Va�n Kie�p die�t he�t  �oa�n ta�n binh cu�a Thoa�t Hoan.

Bo�n ca�u th� ca�m h��ng cu�a Tra�n Quang Kha�i sau khi chie�m la�i Tha�ng Long nga�n ���i va�n tr���ng to�n cu�ng ho�n thie�ng so�ng nu�i:

�oa�t sa�o Ch��ng D��ng �o�

Ca�m Ho�  Ha�m t�� quan

Tha�i b�nh nghi no� l��c

Va�n co� th�� giang san

(Ch��ng D��ng c���p da�o gia�c

Ha�m t�� ba�t qua�n Ho�

Tha�i b�nh ne�n ga�ng s��c

Non n���c a�y nga�n thu)

�e� tra� thu�, mua� xua�n tha�ng 2 na�m �inh H��i (1287), Ho�t Ta�t Lie�t la�i sai Thoa�t Hoan �em 30 va�n qua�n sang xa�m la�ng  �a�i Vie�t la�n th�� 3.  Ba�ch �a�ng Giang la�i mo�t la�n n��a trong l�ch s�� nho�m �o� ma�u qua�n thu�.

Tuy chie�n tha�ng lie�n tie��p, nh�ng la� mo�t n���c nho� so v��i ph��ng Ba�c, ne�n na�m Ma�u T� (1288) vua Nha�n To�ng sai �o� Thie�n H� �i s�� sang Nguye�n ca�u hoa�, xin tie�n co�ng nh� tr���c.

Gi�� ye�n ph��ng Ba�c, nha� Tra�n ba�t �a�u lo b�nh ��nh ca�c bo� to�c thie�u so� mie�n Ta�y Ba�c va� Chie�m Tha�nh �� ph��ng Nam.

Va�o cuo�i ���i nha� Tra�n la�nh tho� �a�i Vie�t go�m the�m vu�ng ta�y ba�c so�ng �a�, mie�n th���ng l�u so�ng Ma�, mie�n  ta�y Thanh Hoa�, Nghe� An. Bie�n gi��i ph�a Nam m�� ro�ng t��i �e�o Ngang, co� the�m t�nh Th��a Thie�n.

Nha� Ho� c���p ngo�i nha� Tra�n, kho�ng ����c lo�ng da�n ne�n n���c ta �a� b� nha� Minh xa�m chie�m. Nha� Ho� ma�t, nh�ng Ho� Nguye�n Tr��ng �a� �e� la�i ca�u no�i ma� ���i sau pha�i suy nga�m: � tha�n kho�ng s�� �a�nh, ch� s�� lo�ng da�n kho�ng theo ma� tho�i�.

Sau 10 na�m kh��i ngh�a, B�nh ��nh V��ng Le� L��i �a�nh tan qua�n xa�m l���c, che�m Lie�u Tha�ng �� Chi La�ng, la�m Mo�c Tha�nh hoa�ng ho�t cha�y ve� Va�n Nam,  buo�c V��ng Tho�ng pha�i xin gia�ng hoa� ru�t qua�n ve� n���c. Nga�y 12 tha�ng 12 na�m �inh Mu�i (1247) ch�nh th��c  ke�t thu�c cuo�c tranh hu�ng tra�ng gia�i pho�ng que� h��ng. Nga�y 14 tha�ng 4 na�m Ma�u Tha�n (1248), B�nh ��nh V��ng le�n ngo�i hoa�ng �e�, sai Nguye�n Tra�i  vie�t ba�i B�nh Ngo� �a�i Ca�o, mo�t a�ng va�n ha�o hu�ng ba�t hu� cu�a da�n to�c.

Ma�c du� �a� chie�n tha�ng qua�n Minh mo�t ca�ch ha�o hu�ng.  B�nh ��nh V��ng Le� L��i �a� g��i s�� sang nha� Minh ca�u phong cho Tra�n Cao �e� vuo�t ve vua Tuye�n ���c nha� Minh. Bie�u va�n nha�c la�i l��i h��a t�m con cha�u nha� Tra�n ��a le�n ngo�i tr���c kia cu�a Minh Tha�nh To� va� ra�t nhu�n nh���ng: � � ng�� �a�u quan qua�n m��i t��i tha�y voi s�� ha�i, t��c kha�c v�� tan. Vie�c �a� nh� va�y, da�u b��i ng���i trong n���c, cu�ng la� lo�i cu�a to�i. Nh�ng bao nhie�u binh ma� ba�t ����c �e�u ����c thu d���ng t�� te�, kho�ng da�m xa�m pha�m chu�t na�o.  Da�m xin hoa�ng th���ng nga�y nay la�i theo l��i chie�u cu�a Tha�i to�ng Va�n hoa�ng �e� t�m la�y con cha�u ho� Tra�n, ngh� t��i lo�ng tha�nh va� trie�u co�ng cu�a to� tie�n to�i nga�y x�a ma� xa� ca�i to�i cao nh� go� nu�i a�y, kho�ng khie�n pha�i pha�t na�ng ba�ng bu�a r�u, khie�n cho to�i ����c no�i nghie�p �� x�� Nam, gi�� ch��c trie�u co�ng..�. 

Ngoa�i t�� bie�u na�y, s�� bo� co�n da�ng hai h�nh ng���i ba�ng va�ng the� ma�ng cho Lie�u Tha�ng va� L��ng Minh va� nhie�u ph��ng va�t ra�t qu� gia� nh� nga� voi, tra�m h��ng.  Tu�c co�ng ng���i va�ng the� ma�ng Lie�u Tha�ng ma�i t��i th��i vua Quang Trung m��i ����c hu�y bo�.

Va�o th��i Le� Tha�nh To�ng, n���c ta �a� m�� ro�ng bie�n gi��i t��i so�ng �a� Ra�ng, mo�t n��a pha�n �a�t t�nh Phu� Ye�n nga�y nay.

Sau Khi Nguye�n Hoa�ng ����c vua Le� cho va�o tra�n thu� �a�t Thua�n Hoa�, ca�c chu�a Nguye�n �a� tie�p tu�c m�� n���c ve� ph��ng Nam, chie�m he�t pha�n �a�t Thu�y Cha�n La�p, ��a bie�n gi��i ph�a nam xuo�ng ta�n mu�i Ca� Mau.

L�ch s�� ca ng��i nh��ng chie�n co�ng hie�n ha�ch cu�a ca�c trie�u �a�i �a�i Vie�t, va� cu�ng kho�ng ai co� the� che� bai s�� nhu�n nh���ng, trie�u co�ng �e� gi�� hoa� kh� v��i ph��ng Ba�c cu�a to� tie�n. The� c���ng nh���c cu�a 2 be�n qua� ro� re�t.  Ch�nh sa�ch gi�� hoa� hie�u v��i n���c l��n cu�a to� tie�n chu�ng ta kho�ng pha�i la� ye�u he�n ma� la� ch�nh sa�ch ca�n thie�t �e� gi�� n���c.  Ne�u Chie�m Tha�nh bie�t luo�n luo�n t�m ca�ch gi�� hoa� hie�u v��i �a�i Vie�t, kho�ng th���ng xuye�n khie�u kh�ch, lo co� thu�, gi�� v��ng bie�n gi��i Hoa�nh S�n th� co� the� nga�y nay n���c Chie�m va�n co�n to�n ta�i.

II-  CH�NH SA�CH SAI LA�M CU�A NHA� NGUYE�N.

Nha� Nguye�n Ta�y S�n �a� qua�t kh��i t�� na�m Ta�n Ma�o (1771) �� Ta�y S�n, B�nh ��nh.  Sau �o� �a� ca�o chung cuo�c pha�n tranh Tr�nh-Nguye�n.  Chie�n tha�ng mu�a Xua�n K Du (1789)  cu�ng �a� ca�o chung nha� Le�.  L�ch s�� kho�ng the� kho�ng ca ng��i hu�ng ta�i �a�i l���c cu�a vua Quang Trung, nh�ng ne�u nha� vua kho�ng ma�t s��m, �a�nh chie�m  ����c 2 t�nh Qua�ng �o�ng va� Qua�ng Ta�y nh� mong muo�n �i n��a ch�a ha�n �a� �em la�i l��i �ch la�u da�i cho �a�i Vie�t.  Die�n t�ch L���ng Qua�ng l��n h�n �a�i Vie�t, da�n so� �o�ng h�n.  Ne�u chie�m ����c, la�nh tho�  quo�c gia chu�ng ta se� ro�ng l��n h�n, nh�ng ng���i Vie�t se� tr�� tha�nh mo�t da�n to�c thie�u so�, kho� gi�� la�u da�i.  Nha�t la� vua Quang Trung du� v��i chie�n co�ng oai vo�, va�n ch�a thu phu�c nha�n ta�m mie�n Ba�c.  Nh��ng nho s� ra la�m quan v��i Trie�u Ta�y S�n �a� b� die�u c��t la�: �Mo�t bo�n Di Te� Ha� Thu� D��ng..�  Cho du� chie�m gi�� ����c la�u da�i, VN cu�ng co� the� ga�p ca�i hoa� nh� ng���i Ma�n Cha�u va�o la�m vua �� Trung Hoa!  Sau khi nha� Thanh su�p �o�, Ma�n Cha�u �a� tr�� tha�nh mo�t pha�n la�nh tho� Trung Hoa. Trong l�ch s��, va�o cuo�i ���i nha� Ta�y Ta�n, ca�c gio�ng da�n Tie�n Ti, Hung No�, ng���i Ye�t,  ng���i Kh��ng, ng���i Sa �a� va�o chie�m ca� vu�ng Ta�y Ba�c n���c ta�u la�p quo�c, x�ng v��ng, nh�ng khi su�p �o� th� da�n to�c cu�a ho� cu�ng tr�� tha�nh ng���i Ha�n!  

Chu� tr��ng do�m ngo� ph��ng Ba�c cu�a vua Quang Trung, s�� chia re� gi��a Nguye�n Nha�c va� Nguye�n Hue� �a� ta�o c� ho�i cho chu�a Nguye�n  Phu�c A�nh �� Gia ��nh cu�ng co� th��c l��c. Khi vua Quang Trung v��a ba�ng ha� (1792),  Nguye�n V��ng lie�n pha�t �o�ng chie�n d�ch chie�n ta�n co�ng.

Vua Quang Trung la� mo�t thie�n ta�i qua�n s��, �a� ta�o ����c mo�t �o�i qua�n hu�ng ma�nh, thie�n chie�n, nh�ng nga�i ma�t s��m, con co�n nho� da�i, ba�y to�i r���ng co�t la�i chia re� ne�n �a� kho�ng the� cho�ng la�i qua�n �a�ng Trong. Nga�y mu�ng Mo�t, tha�ng 5 na�m Nha�m Tua�t 1802,  Nguye�n V��ng le�n ngo�i vua, �a�t nie�n hie�u la� Gia Long.  

Sau khi le�n ngo�i, tho�ng nha�t �a�t n���c t�� Nam ra Ba�c, vua Gia Long sai s�� sang Ta�u ca�u phong ch��c Nam Vie�t quo�c v��ng,  kho�ng muo�n nha�n phong la� An Nam Quo�c v��ng nh� ca�c trie�u �a�i kha�c v� la�nh tho� �a� m�� ro�ng ga�p �o�i.  Nh�ng Nam Vie�t la� quo�c hie�u cu�a Trie�u �a�, la�nh tho� nha� Trie�u go�m vu�ng �a�t L���ng Qua�ng, vua Gia Kha�nh nha� Thanh cho ra�ng vua Gia Long cu�ng nuo�i ch� muo�n la�y la�i L���ng Qua�ng nh� vua Quang Trung ne�n kho�ng thua�n, Gia Long la�i kho�ng muo�n nha�n phong la� An Nam quo�c v��ng. V� va�y, nha� Thanh �a� �o�i ng���c ch�� Nam Vie�t tha�nh Vie�t Nam.  Chu�ng ta �ang t�� ha�o la� ng���i Vie�t Nam, nh�ng co� le� �t ai �e� y� ra�ng �a�y la� mo�t quo�c hie�u ch� co� t�� th��i Gia Long va� do nha� Thanh ban cho!  Tuy nhie�n, quo�c hie�u na�y ch� du�ng trong th��i Gia Long, Minh Ma�ng.  Ca�c vua nha� Nguye�n sau �o� cu�ng ch�  du�ng trong  s�� giao d�ch v��i nha� Thanh,  co�n �o�i v��i ca�c n���c kha�c va� trong n���c �e�u du�ng quo�c hie�u �a�i Nam.  Trong t��ng lai hy vo�ng the� he� tre� xe�t la�i nguo�n go�c 2 ch�� �Vie�t Nam� �e� t�m la�y mo�t quo�c hie�u kha�c. Ne�u kho�ng du�ng la�i quo�c hie�u �a�i Vie�t la� th��i ky� hoa�ng kim nha�t cu�a da�n to�c chu�ng ta.  

Quo�c hie�u cu�a n���c ta t�� ���i nha� �inh la� �a�i Co� Vie�t, ru�t nga�n tha�nh �a�i Vie�t d���i ���i Nha� Ly�,  ch� b� nha� Ho� s��a tha�nh �a�i Ngu trong mo�t th��i gian nga�n ro�i quay tr�� la�i �a�i Vie�t va� �a� b� ma�t cho t��i nay sau s��  tan ra� cu�a nha� Ta�y S�n.

Chie�n l���c cu�a ca�c vua �a�u ���i nha�  Nguye�n cu�ng co� the� ta�m go�i � Ba�c Hoa� Ta�y Tie�n�. D���i ���i vua Minh Ma�ng, Vie�t Nam �a� chie�m vu�ng �a�t Tra�n Ninh va� Sa�m N��a, ��a bie�n gi��i t��i ca�c t�nh Ba�c Trung Vie�t t��i so�ng Me� Ko�ng. Va�o na�m 1835, vua Minh Ma�ng cu�ng sa�t nha�p pha�n �a�t co�n la�i cu�a Cha�n La�p va�o ba�n �o�, �a�t te�n la� tra�n Ta�y Tha�nh.  Tuy nhie�n, ng���i Cha�n La�p �a� lie�n tie�p ���ng le�n cho�ng �o�i ne�n vua Thie�u Tr� sau �o� �a� cho ru�t qua�n ve� n���c.

 Chu� tr��ng �Ba�c Hoa�� d���i ca�c trie�u Ly�, Tra�n, Le� la� ch�nh sa�ch ca�n thie�t �e� tra�nh chie�n tranh, �tra�nh coi kho�ng xa�u ma�t na�o� �e� gi�� n���c,  nh�ng �Ba�c Hoa�� cu�a ca�c vua nha� Nguye�n �a� tr�� tha�nh th�� mo�t ch�nh sa�ch ba�o thu�, to�n su�ng nha� Thanh mo�t ca�ch phi ly� va�  hoa�n toa�n kho�ng h��p v��i t�nh the� ba�y gi��.

Va�o gi��a the� ky� 18, ta�u buo�n, ta�u chie�n Ta�y ph��ng �a� co� ma�t tre�n ca�c �a�i d��ng, va�o na�m 1766, co�ng ty �o�ng A�n cu�a Anh �a� qua�n tr� ca� vu�ng �a�t Bengal.  Nha� Thanh va�o lu�c vua Gia Long le�n ngo�i �a� ba�t �a�u suy ye�u.

Vua Gia Long la� v� vua �a� s��m tie�p xu�c v��i ky� thua�t Ta�y Ph��ng. Gia�m mu�c Ba� �a Lo�c (Pigneau de Behaine) la� ng���i �a� �o�ng cam co�ng kho� v��i nha� vua tre�n 20 na�m, �a� ��a Hoa�ng t�� Ca�nh sang Pha�p ca�u vie�n,  va� na�m 1789 �a� ��a mo�t so� s� quan, thu�y thu�, chuye�n vie�n A�u Cha�u t��i Gia ��nh giu�p nha� vua nh� Marie Dayot, Phillipe Vannier, Laurent Barisy, De Forcant, Jean Baptiste Chaignaeu, Theodore Lebrun, Olivier de  Puymanel... ) ho� �a� giu�p nha� vua hua�n luye�n ha�i qua�n, xa�y ca�t, �o�ng ta�u theo kie�u Ta�y Ph��ng, che� su�ng tha�n co�ng co� ba�nh xe ke�o, �i mua su�ng �a�n Ta�y ph��ng �� Macao, Manila, Jarkata.... nh�� s�� �o�ng go�p ky� thua�t cu�a ho� ma� qua�n �a�ng Trong m��i co� mo�t l��c l���ng ha�i qua�n hu�ng ha�u, va� l��c l���ng ha�i qua�n la� qua�n chu� l��c �a� giu�p cho qua�n nha� Nguye�n chie�n tha�ng Ta�y S�n.  Nh��ng chie�c ta�u Long Phi, Ph���ng Phi, Ba�ng Phi la� nh��ng ta�u chie�n l��n, hoa� pha�o ma�nh,  �a� giu�p qua�n Nguye�n chie�n tha�ng qua�n Ta�y S�n do Vo� Va�n Du�ng ch� huy �� c��a be� Th� Na�i.  Nh��ng chie�c ta�u na�y do ca�c o�ng Nguye�n Va�n Cha�n (Vannier), Nguye�n Va�n Tha�ng ( Chaigneau) va� Le� Va�n La�ng (de Forcant) ch� huy. Nh�� Oliver de Puymanel xa�y tha�nh Die�n Kha�nh v��ng cha�c, tha�nh na�y m��i co� the� ���ng v��ng tr���c nh��ng ���t ta�n co�ng cu�a Tra�n Quang Die�u, gi�� vai tro� la�m n�i t�ch tr�� qua�n l��ng cho �o�i qua�n tie�n ra Qui Nh�n, Thua�n hoa�.  Co� the� no�i Nguye�n Phu�c A�nh tha�ng ����c Ta�y S�n pha�n l��n la� nh�� qua�n t���ng Ta�y S�n ba�t hoa�; pha�n kha�c nh�� qua�n �o�i �a� co� chie�n thuye�n, vu� kh� ta�n tie�n h�n qua�n Ta�y S�n.

S��m tie�p xu�c v��i va�n minh Ta�y Ph��ng, va� �a� nh�� ky� thua�t Ta�y Ph��ng �e� phu�c quo�c, ne�u vua Gia Long tha�t s�� anh minh, bie�t cho ng���i trong n���c tie�p tu�c ho�c ho�i ky� thua�t cu�a Pha�p,  th� Vie�t Nam �a� co� c� ho�i kho�ng kha�c g� Nha�t �a� bie�t ho�c ho�i ky� thua�t khoa ho�c cu�a Hoa� Lan.  �a�ng tie�c, sau khi le�n ngo�i Gia Long la�i kho�ng tro�ng du�ng nh��ng ng���i Pha�p �a� co� co�ng, kho�ng  khuye�n kh�ch ho�c ho�i ky� thua�t Ta�y Ph��ng �e� la�m cho  �a�t n���c nga�y ca�ng pha�t trie�n. Tra�i la�i, nga�i co�n to�n su�ng nha� Thanh h�n ca�c trie�u �a�i tr���c, tie�n co�ng 3 na�m mo�t la�n ha� xuo�ng co�n 2 na�m. Bo� Hoa�ng Vie�t Lua�t Le� hay Lua�t Gia Long �a� sao y ch�nh ba�n bo� �a�i Thanh Lua�t Le�.

Trong ���i Gia Long nha� vua co�n ngh� �e�n co�ng �n ng���i Pha�p, kho�ng ca�m truye�n �a�o, nh��ng ng���i Pha�p giu�p ��� tr���c �a�y co�n ����c ca�p cho nha� �� va� mo�t so� ng���i ha�u ha�, nha� vua co�n cho ca�c ta�u ngoa�i quo�c �e�n buo�n ba�n,  nh�ng �e�n ���i Minh Ma�ng, nh��ng ng���i t��ng giu�p Gia Long phu�c quo�c �a� pha�i r��i kho�i Vie�t Nam v� b� ba�c �a�i.  Trie�u Nguye�n ba�t �a�u ca�m truye�n �a�o, a�p du�ng ch�nh sa�ch be� quan toa� ca�ng, ba�c bo� mo�i �e� ngh� buo�n ba�n cu�a Pha�p, cu�a Anh, cu�a Hoa Ky�.  

Sau khi 3 t�nh Nam Ky� b� ma�t de� da�ng, trie�u ��nh Hue� cu�ng kho�ng bie�t theo l��i khuye�n vo� cu�ng sa�ng suo�t cu�a o�ng Nguye�n Tr���ng To� �e� co� the�  thay �o�i t�nh the�.  ��a t��i ca�i hoa� Hie�p ���c Pateno�tre nga�y 6 tha�ng 6 na�m 1884.

III � LA�M G� �E� VIE�T NAM CO� THE� GI�� N���C TRONG H�NH H�NH HIE�N NAY?

Tinh tha�n thu� c��u, to�n su�ng Nho Gia�o, ch� bie�t co� nha� Thanh �a� la�m cho Vie�t Nam kho�ng co�n s��c cho�ng ��� tr���c ky� thua�t Ta�y Ph��ng sau cuo�c ca�ch ma�ng ky� nghe�.

Sau khi b� Pha�p chie�m �o�ng, s� phu va� nha�n da�n Vie�t Nam tie�p tu�c ���ng le�n cho�ng Pha�p, he�t phong tra�o Ca�n V��ng, �e�n Va�n Tha�n,  �o�ng Du, s�� ���ng da�y cu�a ca�c �a�ng pha�i ch�nh tr� nh� Vie�t Nam Quo�c Da�n �a�ng, �a�i Vie�t Quo�c Da�n �a�ng,  Duy Da�n �a�ng...

Cuo�c ca�ch ma�ng Nga na�m 1917 �a� ta�o ne�n phong tra�o ng���ng mo� chu� nghia� Co�ng sa�n, coi chu� nghia� na�y co� the� giu�p gia�i pho�ng thuo�c �ia�.  Mo�t so� thanh nie�n VN �a� mau cho�ng tr�� tha�nh �a�ng vie�n Co�ng Sa�n nh�  Tra�n Phu�, Le� Ho�ng Phong, Tr�nh ��nh C��u, Ho� Tu�ng Ma�u, Ho� Ch� Minh . . . va� ho� �a�  tha�nh la�p ne�n �a�ng Co�ng Sa�n Vie�t Nam, la�m vie�c theo ch� th� CS Nga Ta�u. Kho�ng bie�t bao thanh nie�n ye�u n���c Vie�t Nam �a� b� CS thu� tie�u trong th��i gian cu�ng cho�ng Pha�p,  tranh �a�u cho ne�n �o�c la�p.

T�nh h�nh the� gi��i sau The� Chie�n Th�� Hai, s�� tha�t tra�n cu�a Pha�p ta�i �ie�n Bie�n Phu� �a� ��a t��i  vie�c pha�n chia �a�t n���c.

Mie�n Ba�c tr�� tha�nh tie�n �o�n the� gi��i Co�ng Sa�n, mie�n Nam tr�� tha�nh tie�n �o�n the� gi��i T�� Do!

Theo ���c t�nh, �e� cu�ng co� che� �o�, CS �a� x�� t�� tre�n 50 nga�n ng���i va� n��a trie�u ng���i �a� b� che�t da�n mo�n trong lao tu� trong th��i ky� ca�i ca�ch ruo�ng �a�t (1953-1956).  Ng���i da�n mie�n Ba�c nga�n na�m va�n va�t ch�a bao gi�� b� no� le� hoa� nh� trong th��i CS cai tr�, m�� mie�ng la� Trung Quo�c, Lie�n Xo�, Lenin, Stalin, Mao Tra�ch �o�ng, Chu A�n Lai.. v� �a�i.  Tha�m ch� To� H��u co�n th��ng Staline h�n ca� cha me� va� ba�n tha�n cu�a ch�nh m�nh!

Chie�n tranh Quo�c Co�ng t�� �a�u �a�u tha�p nie�n 1960 �e�n na�m 1975 �a� la�m �t nha�t 4 trie�u ng���i che�t. S�� thay �o�i ch�nh sa�ch cu�a Hoa Ky� �� Vie�t Nam �a� la�m cho Vie�t Nam Co�ng Hoa� b� b��c t��!

Sau khi c���ng chie�m mie�n Nam, CS  bie�n �a�t n���c tr�� tha�nh mo�t nha� tu� v� �a�i, bie�n Vie�t Nam tha�nh quo�c gia ba�n cu�ng va� nghe�o �o�i nha�t tre�n the� gi��i. Tre�n mo�t trie�u ng���i pha�i bo� n���c ra �i, khoa�ng 25% nh��ng ng���i ra �i kho�ng bao gi�� t��i be�n b�� t�� do m� ���c.  

Na�m 1985, Mikhail Gorbachev nha�n tha�y s�� tr� tre� cu�a che� �o� CS �a� th��c hie�n hai ch�nh sa�ch nha�m c��u nguy cho Lie�n Xo�: Glasnost cho phe�p ng���i da�n co� tie�ng no�i ch� tr�ch ch�nh quye�n;  Perestroika, ca�i �o�i c� ca�u hay ca�i ca�ch ne�n kinh te�. 

Theo cha�n quan tha�y Lie�n Xo�, �a�i Ho�i 6 CSVN na�m 1986 quye�t ��nh th��c hie�n ch�nh sa�ch ��o�i M��i�. Nguye�n Va�n Linh ����c ��a le�n thay the� Tr���ng Chinh, pho�ng theo ch�nh sa�ch cu�a  Gorbachev,  cho phe�p ng���i da�n co� the� la�m kinh te� ca� the�.  Ch�nh sa�ch na�y �a� la�m cho ng���i da�n co� the�m chu�t kho�ng gian �e� th��, co� the� va�n du�ng tr� o�c, kha� na�ng v��n le�n �e� la�m vie�c nuo�i so�ng gia ��nh.

�a�u tha�p nie�n 1990, �o�ng A�u va� ca�c n���c trong lie�n  bang Xo�  Vie�t nha�n c� ho�i tha�t ba�i cu�a Perestroika vu�ng le�n �a�u tranh cho �o�c la�p va� t�� do. Che� �o� CS ca�o chung t�� Ba Lan, Hung Gia L��i la�n l���t lan �i kha�p n�i.  Tr���c t�nh the� m��i, �a�i Ho�i 7 CSVN trong tha�ng 6 na�m 1991 loa�i tr�� Nguye�n Va�n Linh kho�i ch��c vu� To�ng B� Th�, ��a mo�t �a�ng vie�n �t ho�c la� �o� M���i le�n thay the�,  mo� pho�ng theo ch�nh sa�ch cu�a CS Trung Hoa, la�y ca�i go�i la� �chu� ngh�a Ma�c-Le� va� t� t���ng Ho� Ch� Minh� la�m ly� thuye�t ch� �a�o �e� xa�y d��ng ca�i go�i la� �kinh te� th� tr���ng theo ��nh h���ng xa� ho�i chu� ngh�a�.  Va� t�� �o� �e�n nay CS �a� bie�n VN tr�� tha�nh mo�t ca�i bo�ng cu�a Trung Co�ng.

Sau Chie�n Tranh La�nh,  t�nh h�nh the� gi��i da�n da�n thay �o�i, mo�t n���c ne�u kho�ng theo �uo�i ch�nh sa�ch �e doa� cho ca�c n���c la�n bang, �e doa� cho hoa� b�nh �e�u ����c hoan nghe�nh tham gia ca�c kho�i kinh te� quo�c te�, ca�c kho�i chie�n l���c quo�c te�, co� the� hoa�n toa�n ba�o ve� chu� quye�n.

Trung Co�ng sau khi ����c �a�ng Tie�u B�nh �e� x���ng ch�nh sa�ch �kinh te� th� tr���ng v��i �a�c t�nh Trung Hoa� �a� nhanh cho�ng pha�p trie�n.  To�ng sa�n l���ng no�i �ia� (GDP) trong �e� nh� tam ca� nguye�t na�m nay (2010) �a� qua ma�t Nha�t Ba�n �e� tr�� tha�nh quo�c gia co� ne�n kinh te� l��n ha�ng th�� nh� tre�n the� gi��i, sau Hoa Ky�. Theo ba�ng �a�nh gia� cu�a GlobalFirePower, Trung Co�ng cu�ng la� n���c co� s��c ma�nh qua�n s�� ���ng ha�ng nh� tre�n the� gi��i.

Nhie�u ng���i Vie�t �� ha�i ngoa�i �a� ho� ha�o, tin t���ng CSVN v� nhu ca�u cho�ng Trung Co�ng �ang la�n �a�t, la�n bie�n se� lie�n minh v��i Hoa Ky�, nga� theo Hoa Ky� �e� cho�ng ph��ng Ba�c.  Va� d� nhie�n nh��ng ng���i na�y tin t���ng ra�ng khi CSVN nga� theo Hoa Ky� ho� se� co� c� ho�i ve� n���c �e� go�p pha�n xa�y d��ng Vie�t Nam, cu�ng �oa�n ke�t cho�ng Trung Co�ng!

Quan �ie�m na�y h�nh nh� kho�ng thoa�t kho�i quan nie�m th��i  Chie�n Tranh La�nh, kho�ng ngh� t��i qua� kh�� t��ng b� bo� r�i va� ch�nh sa�ch th��c tie�n giai �oa�n  cu�a Hoa Ky�.  Nh��ng ng���i co� quan nie�m na�y cu�ng kho�ng h�nh dung ����c ne�u tra�n chie�n gi��a Hoa Ky� va� Trung Co�ng xa�y ra, du� VN ���ng be�n na�y hay be�n kia cu�ng se� ga�nh ch�u ha�u qua� tha�m kho�c nh� the� na�o!

Tuy nhie�n, �a�y ch� la� nh��ng quan �ie�m ca� nha�n. Gia�o s� Nguye�n Ngo�c Huy la� mo�t nha� ch�nh tr�, tha�nh la�p LMDCVN �� ha�i ngoa�i v��i 5 tie�u �e� ch� �a�o, no�i le�n chu� tr��ng ����ng lo�i la�: �Da�n Ba�n � T�� Do � �o�c La�p � Hoa� B�nh � Trung La�p�, nh�ng cu�ng ra�t nhie�u �a�n em cu�a o�ng cu�ng th�nh thoa�ng vie�t ba�i no�i le�n hy vo�ng ve� VN �oa�n ke�t v��i �CSVN Theo My�� �e� cho�ng Ta�u!

Gia�o s� Huy ne�u le�n chu� tr��ng Trung La�p Pha�p Ly� cho VN trong lu�c the� gi��i co�n �ang �� trong th��i ky� Chie�n Tranh La�nh, co� 2 kho�i ro� re�t.  T�nh h�nh nga�y ho�m nay chu� tr��ng na�y co� the� kho�ng co�n ca�n thie�t.

Va�o na�m 1955, A�n �o� va� nhie�u n���c A�-Phi ho�p �� Bandung tha�nh la�p kho�i The� Gi��i Th�� 3, chu� tr��ng kho�ng theo My�, kho�ng theo Lie�n Xo�, nh�ng nga�y nay The� Gi��i Th�� 3 ch� co�n y� ngh�a la� mo�t ta�p h��p cu�a ca�c n���c �ang pha�t trie�n (developing countries), ca�n ����c ca�c n���c �a� pha�t trie�n (developed countries) giu�p ���.

Tinh tha�n su�ng chuo�ng Nho gia�o, to�n phu� nha� Thanh qua� �a�ng �a� la�m cho VN bo� l�� c� ho�i nh� Nha�t, ��a �a�t n���c la�m va�o ca�nh le� thuo�c. Chu� nghia� CS �a� ta�o cho VN kho�ng bie�t bao nhie�u tha�m ca�nh, th� chu� nghia� na�y la�i �ang tie�p tu�c kie�m ha�m b���c tie�n cu�a VN, la�m cho VN kho�ng the� khai tha�c trie�t �e� giai �oa�n the� gi��i m��i sau Chie�n Tranh La�nh  �e� canh ta�n �a�t n���c nhanh h�n, qui cu� h�n.

Chu� nghia� CS �a� ch��ng to� la� chu� nghia� pha�n b���c tie�n con ng���i, nh�ng CSVN va�n tie�p tu�c co m�nh trong vo� o�c chu� nghia� na�y.

Gia� tr� cua� va�n minh nha�n loa�i nga�y nay la� da�n chu�, nha�n quye�n, t�� do.  Nh�ng VN d���i che� �o� CS tie�p tu�c la� mo�t quo�c gia �o�c ta�i, tham nhu�ng va�  �a�n a�p. CSVN bo�p che�t t�� do ba�o ch�, ng���i da�n s�� �lie�n can ch�nh tr� �a� la�m cho tham nhu�ng nga�y ca�ng ba�nh tr���ng,  pha�t trie�n.

V��i so� tie�n vie�n tr��, �a�u t� tr��c tie�p cu�a ngoa�i quo�c, so� tie�n �o�ng ba�o ha�i ngoa�i g��i ve�,  co�ng v��i ta�i nguye�n, th� tr���ng lao �o�ng �t co� quo�c gia na�o co�: �so� ng���i d���i 35 tuo�i chie�m 45% da�n so�,  ng���i Vie�t Nam la�i tho�ng minh, ca�n cu�, th�   ne�u Vie�t Nam kho�ng pha�i la� mo�t n���c CS,  thie�u lua�t pha�p ro� ra�ng, tham nhu�ng ���ng ha�ng th�� hai cu�a Cha�u A�, ta�i nguye�n kinh te� kho�ng b� ta�p trung va�o so� co�ng ty va� ta�p �oa�n quo�c doanh ch� co� thua lo� v� tie�n lo�t va�o tu�i rie�ng �a�ng vie�n Co�ng Sa�n, th� nga�y nay Vie�t Nam co� the� tr�� tha�nh mo�t con ro�ng m��i �� A� Cha�u.

Ngoa�i tie�p tu�c nga�n cha�n b���c tie�n da�n to�c, CSVN co�n to� ra khie�p nh���c qua� �a�ng. Trong th��i Ly�, Tra�n, Le�,  �a�i Vie�t cu�ng luo�n luo�n chu� tr��ng hoa� hie�u v��i Ta�u, nh�ng quan nie�m� bao nhie�u ta�c �a�t, ta�c va�ng ba�y nhie�u� luo�n luo�n t�m mo�i ca�ch la�y la�i nh��ng vu�ng �a�t bie�n c��ng b� ma�t ba�ng ngoa�i giao hay ba�ng ca� qua�n s�� khi ca�n thie�t.  Nh�ng CSVN �a� cu�i �a�u da�ng Hoa�ng Sa cho Trung Co�ng, ng� da�n �i �a�nh ca� th���ng xuye�n b� ta�u Trung Co�ng to�ng be�, �uo�i ba�t, Ha� No�i va�n im thin th�t.  Kho�ng hie�u mo�i khi nha�c t��i 16 ch�� va�ng :� La�ng gie�ng h��u ngh�, h��p ta�c toa�n die�n,  o�n ��nh la�u da�i, h���ng t��i t��ng lai� bo�n CSVN co� xa�u ho� kho�ng?  Ha�n la� kho�ng, v� h�nh nh� nh��ng ke� co�n bie�t xa�u ho� va� co�n chu�t l��ng ta�m kho�ng the� la�m CS!

The� gi��i sau Chie�n Tranh La�nh �a� nhanh cho�ng thay �o�i, nhie�u n���c kinh te� v��n le�n, nhie�u kho�i kinh te� khu v��c ����c tha�nh la�p. The� gi��i hie�n ro� sa�c tha�i v��a �o�i �a�u v��a h��p ta�c.  �o�i ta�c chie�n l���c (strategic partnership) tr�� ne�n m� ho�, cha�ng ch�t kho�ng co�n ghi ro� ne�t kho�i na�y se� cho�ng la�i kho�i kia.  �a�y la� giai �oa�n ne�u VN  tr�� tha�nh mo�t n���c da�n chu� th��c s��, th� se� mau cho�ng hoa� nha�p va�o do�ng tie�n bo� chung.  Tr���c, co� the� �oa�n ke�t toa�n da�n, ta�o �ie�u kie�n pha�t trie�n, nhanh cho�ng �em la�i phu� c���ng cho �a�t n���c,  co� the� sa�n sa�ng huy �o�ng ����c s��c ma�nh toa�n da�n khi h��u s��. Sau, thua�n l��i ke�t t�nh h��u ngh� kha�p na�m cha�u, va�n �o�ng s�� ye�m tr�� va�  d� lua�n the� gi��i cho�ng tra� la�i mo�i �o�i x�� ba�t co�ng hay ha� hie�p cu�a n���c l��n.    �a�ng tie�c, CSVN va�n nu�p m�nh trong chie�c vo� CS b� d� ��ng kha�p n�i, b� coi la� ��a�n em� cu�a Trung Co�ng.

Mo�t Vie�t Nam th��c s�� da�n chu�, t�� do, o�n ��nh.  Mo�t Vie�t Nam �oa�n ke�t ����c toa�n da�n, �u� kha� na�ng t�� c���ng, mo�t VN co� nhie�u kho�i �o�ng minh v��ng cha�c, luo�n chu� tr��ng hoa� b�nh, nh�ng lu�c na�o cu�ng the� hie�n ����c tinh tha�n t�� chu� la� mo�t n���c VN ca�n thie�t �e� ba�o ve� to� quo�c la�u da�i.

Ch� co� da�n chu� va� t�� do m��i co� the� kha�c phu�c ����c mo�i te� tra�ng ma� CSVN �a� ta�o ra, giu�p cho �a�t n���c pha�t trie�n ma�nh va� co� be� ba�n th��c s�� kha�p na�m cha�u.

Vie�c Hoa Ky� quay la�i bie�n �o�ng m��i �a�y �a� ����c nhie�u ng���i �ho� h��i�: My� se� cho�ng Trung Co�ng, se� giu�p ca�c n���c ASEAN cho�ng s�� ba�nh tr���ng cu�a Trung Co�ng! 

Vie�c Hoa Ky� chu� ta�m t��i �o�ng Nam A� la� mo�t da�u hie�u t�ch c��c,  nh�ng kho�ng pha�i se� thu� ngh�ch v��i Trung Co�ng.  Theo do�i t�nh h�nh A� Cha�u se� tha�y ro� t�nh tra�ng v��a �e� pho�ng v��a h��p ta�c gi��a ASEAN va� Trung Co�ng.  Trong tha�p nie�n 1990-1999 ca�c n���c ASEAN �a� chi khoa�ng 130 ty� my� kim �e� mua vu� kh�. T�� na�m 2000 �e�n 2005 chi tie�u tre�n 30 ty�.  Ga�n �a�y Ma� Lai chi 990 trie�u my� kim mua 2 ta�u nga�m.  CSVN chi 2 ty� my� kim mua phi c� chie�n �a�u va� 6 ta�u nga�m cu�a Nga. Tha�i Lan la� n���c �ang ga�p kho� kha�n ta�i cha�nh cu�ng ��nh mua mo�t ta�u nga�m. Theo phu�c tr�nh cu�a Vie�n Nghie�n c��u Quo�c te� Stockholm (SIPRI) nha�p ca�ng vu� kh� cu�a ASEAN  trong th��i gian 2005-2009 �a� ta�ng ga�p �o�i. Tuy nhie�n, trong lu�c ca�c n���c ASEAN gia ta�ng kha� na�ng quo�c pho�ng, th� cu�ng gia ta�ng h��p ta�c th��ng ma�i v��i Trung Co�ng.  Lie�n he� ma�u d�ch song ph��ng gi��a ASEAN va� Trung Co�ng trong na�m 1991 ch� co� 6.3 ty� my� kim, ta�ng le�n 78.2 ty� trong na�m 2003 va� va�o na�m 2008 �a� ta�ng le�n 231 ty� my� kim.  ASEAN va� Trung Co�ng hie�n cu�ng �ang tha�o lua�n �e� tha�nh la�p kho�i t�� do ma�u d�ch CAFTA.

Nhie�u ch�nh kha�ch Hoa Ky� �a� coi Trung Co�ng la� mo�i �e do�a, Rand Corporation, mo�t think tank cu�a My� t��ng khuye�n ca�o: �Ca�c nha� ke� hoa�ch qua�n s��  Hoa Ky� pha�i chua�n b� mo�t cuo�c xung �o�t co� the� xa�y ra, khi qua�n �o�i Trung Co�ng �ang ca�ng nga�y ca�ng pha�t trie�n cao�. Tuy nhie�n, lie�n he� ma�u d�ch 2 n���c co� the� la� ke� thu� trong t��ng lai na�y cu�ng lie�n tie�p gia ta�ng.  Ma�u d�ch song ph��ng trong na�m 1980 ch� 5 ty� my� kim �a� le�n con so� 409 ty� trong na�m 2008. 

Ne�n kinh te� Trung Co�ng �ang d��a va�o xua�t ca�ng.  Hoa Ky� cu�ng �ang ca�n Trung Co�ng h��p ta�c trong nhie�u va�n �e� quo�c te�, cho ne�n du� co� the� se� la� ke� thu�, Hoa Ky� cu�ng se� kho�ng mo�t s��m mo�t chie�u giu�p CSVN cho�ng Trung Co�ng.

Ke�t qu�a ho�i ngh� 18 bo� tr���ng quo�c pho�ng ASEAN co�ng 8 n���c (ADMM+) go�m 10 n���c ASEAN va� Hoa Ky�, Trung Co�ng, A�n �o�, Nga, Nha�t, Nam Ha�n, U�c va� Ta�n Ta�y Lan �� Ha� No�i m��i �a�y cho tha�y ro� khuynh h���ng  h��p ta�c gia�i quye�t hoa� b�nh mo�i tranh cha�p quo�c te� hie�n nay,  cho ne�n kho�ng ne�n ky� vo�ng se� co� nh��ng bie�n co� ba�t ng�� na�o se� s��m ��a the� gi��i tr�� la�i Chie�n Tranh La�nh hay Chie�n tranh.

Trung Co�ng se� nh� the� na�o trong th��i gian t��i? T�nh h�nh the� gi��i bie�n chuye�n nh� the� na�o trong nhie�u tha�p nie�n t��i la� �ie�u kho� tie�n �oa�n.  �ie�u ca�n thie�t tr���c nha�t la� pha�i la�m cho VN tr�� tha�nh mo�t quo�c gia da�n chu�. 

Cho�ng Co�ng Sa�n, cho�ng che� �o� �o�c ta�i, tranh �a�u cho t�� do, nha�n quye�n la� ch�nh nghia� sa�ng ng��i, ca�n ne�n tie�p tu�c ne�u cao ngo�n c�� tranh �a�u na�y thay v� pha�n ta�n s��c l��c cu�a m�nh �e� tranh �a�u cho nh��ng �ie�u ch� le�n ca�m quye�n la�nh �a�o �a�t n���c m��i co� the� la�m ����c hay gia�i quye�t ����c.

Chie�n l���c ca�n nha�t cu�a ng���i Vie�t ha�i ngoa�i hie�n nay la� �oa�n ke�t ta�o s��c ma�nh, ta�o s�� u�ng ho� cu�a d� lua�n quo�c te�, tie�n le�n ca�o chung che� �o� CSVN.

Khi ch�a la�t �o� ����c CSVN da�ng �a�t da�ng bie�n th� th�� ho�i la�m sao �e� ba�o ve� la�nh tho�? Ba�n chuye�n lie�n minh v��i n���c na�y hay n���c kia �e� cho�ng Trung Co�ng?

Mo�t Vie�t Nam T�� Do-Da�n Chu� � Phu� C���ng kho�ng ch� la� nhu ca�u d��ng n���c ma� co�n la� chie�n l���c gi�� n���c cu�a VN trong giai �oa�n the� gi��i hie�n nay.

Hue� Vu�.