Kh�ng ai c� thể thay đổi được qu� khứ.

Những ng�y th�ng Tư năm nay, c� thể nhận ra một điều, ng�y c�ng nhiều người Việt trong v� ngo�i nước, sinh ra v� lớn l�n ở miền Nam hay miền Bắc, trước hay sau khi cuộc chiến tranh VN kết th�c... nhận ra sự thật về c�i ng�y 30 th�ng Tư 1975, mục đ�ch, t�n gọi của cuộc chiến cũng như c�i bi kịch m� cả d�n tộc đang phải tiếp tục g�nh chịu suốt 38 năm qua.

Rất nhiều người đ� viết, n�i l�n những suy nghĩ s�u sắc, ch�n th�nh của m�nh trước số phận đau thương của đất nước tưởng chừng đ� kết th�c v�o c�i ng�y 30 th�ng Tư ấy, nhưng h�a ra bi kịch chỉ mới thật sự bắt đầu kể từ đ�, đối với to�n bộ d�n tộc VN.

Trong số những b�i viết, những c�u ph�t biểu ấy kh�ng hiếm người từng một thời ở b�n thắng cuộc, b�n phản chiến hay những người ho�n to�n lớn l�n dưới chế độ cộng sản. Đ� l� nh� thơ B�i Minh Quốc, nh� văn Đ�o Hiếu, nh� b�o Huỳnh Ngọc Ch�nh, nh� b�o Huy Đức, nh� b�o Nguyễn Th�ng, nh� văn Th�y Linh, luật sư Nguyễn Văn Đ�i, t�c giả Ng� Minh, blogger Người Bu�n Gi� tức B�i Thanh Hiếu, blogger Phương B�ch, blogger Huỳnh Thục Vy�v.v�v� v.v�

Cho đến b�y giờ, đối với những người đ� nh�n ra sự thật, kh�ng ai c�n cảm thấy vui mừng v� đảng cộng sản đ� chiến thắng v�o c�i ng�y c�ch đ�y 38 năm, ngược lại đều hiểu rằng nếu c�i kết th�c của cuộc chiến kh�c đi th� số phận của đất nước v� d�n tộc b�y giờ đ� kh�c xa. Luật sư bất đồng ch�nh kiến Nguyễn Văn Đ�i, người đ� từng bị nh� nước cộng sản kết �n 5 năm t�, viết trong b�i �Nếu VNCH chiến thắng?� gửi đến BBC từ H� Nội:

�Một chế độ d�n chủ v� văn minh đ� thua một chế độ độc đảng to�n trị v� lạc hậu. C�i �c đ� chiến thắng. C�n cảm x�c th� buồn v� nuối tiếc cho chế độ Việt Nam Cộng H�a, bởi t�i v� rất nhiều người đều cho rằng nếu ng�y 30-4-1975, b�n chiến thắng l� Việt Nam Cộng H�a th� giờ đ�y trong khu vực ch�u �, Việt Nam c� thể chỉ thua duy nhất Nhật Bản về kinh tế, c�n chắc chắn sẽ ngang bằng hoặc hơn H�n Quốc về cả kinh tế v� qu�n sự.�

Trong một b�i b�o đăng tr�n tờ New York Times ng�y 24.4 dưới ti�u đề �Những l�c kh� khăn cũng l� l�c b�́t đ�̀ng v� tr�́n �p c�ng khai nở r�̣ ở Vi�̣t Nam� ("In Hard Times, Open Dissent and Repression Rise in Vietnam") của t�c giả Thomas Fuller, được BBC dẫn lại trong b�i �Bất m�n chưa từng thấy?� đề cập đến sự bất m�n, mất l�ng tin, sự phản đối ng�y c�ng mạnh mẽ của người d�n VN đối với nh� cầm quyền. B�i b�o cũng đăng một số � kiến phản hồi của độc giả, trong đ� đ�ng n�i c� � kiến của �Charles ở Slough, Vương qu�́c Anh, tự v�́n phong tr�o phản đ�́i chi�́n tranh ở Vi�̣t Nam. Đ�̣c giả n�y vi�́t:

�Những người ch�ng ta đ� từng tham gia v�o phong tr�o phản chi�́n trong những năm 60 v� 70 n�n c�i đ�̀u x�́u h�̉ trước người d�n Vi�̣t Nam. Với vi�̣c ủng h�̣ phe c�̣ng sản v� g�y sức �p l�n Qu�́c h�̣i cắt đứt mọi vi�̣n trợ cho mi�̀n Nam Vi�̣t Nam th� ch�ng ta đ� g�p ph�̀n đảm bảo cho chi�́n thắng của �ng H�̀ Ch� Minh v� Đảng của �ng ta.

Lại nữa, h�y thử nghĩ xem n�́u kh�ng c� cu�̣c c�ch mạng n�y th� ng�y nay Vi�̣t Nam đ� t�́t hơn như th�́ n�o? Ba mươi năm chi�́n tranh, s�́ người ch�́t kh�ng k�̉ xi�́t, thi�̣t hại v� đau thương v� c�ng lớn � t�́t cả chỉ đ�̉ đem đ�́n k�́t cục l� m�̣t ch�́ đ�̣ kinh t�́ Marxist kh�ng khả thi do m�̣t Đảng c�̣ng sản suy đ�̀i v� t�n bạo l�nh đạo.

H�y nghĩ xem giờ n�y Vi�̣t Nam sẽ như th�́ n�o n�́u họ trải qua 60 năm thị trường tự do gi�́ng như Nh�̣t Bản, H�n Qu�́c, Th�i Lan v� Singapore. Chắc chắn l� kh�ng ho�n hảo nhưng sẽ t�́t hơn nhi�̀u v� lại kh�ng c� ch�́t ch�c hay t�n ph�.� ("Bất m�n chưa từng thấy?", BBC)

Người ngo�i cuộc cũng c�n nh�n ra, n�i g� ch�ng ta.

Chiến thắng của đảng cộng sản c�ch đ�y 38 năm c� thể sẽ kh�ng l� một sai lầm, một nỗi oan tr�i của lịch sử nếu sau đ�, ứng xử của những người chiến thắng với phe chiến bại v� đồng b�o miền Nam kh�c đi, nếu nh� cầm quyền kh�ng đi từ sai lầm n�y đến sai lầm kh�c trong điều h�nh quản l� đất nước để đến ng�y h�m nay, đất nước lạc hậu thua k�m c�c nước l�ng giềng h�ng chục, h�ng trăm năm, người d�n ho�n to�n kh�ng c� tự do d�n chủ, đời sống của đại đa số vẫn phải chạy ăn từng bữa�

V� rồi d�n VN lại tiếp tục bỏ nước ra đi, như đ� từng lũ lượt ra đi l�m n�n cơn s�ng thuyền nh�n khiến cả thế giới b�ng ho�ng v�o thập ni�n 70-80-90. Chỉ c� điều, b�y giờ người Việt ra đi bằng mu�n v�n c�ch kh�c nhau, đi lao động xuất khẩu, đi lấy chồng xa xứ, đi du học rồi ở lại, đi du lịch trốn ở lại, v� cũng đ�u đ� hết, hiện tượng thuyền nh�n Việt tiếp tục vượt biển, lần n�y l� t�m c�ch cập bến v�o nước �c! ("Return of Vietnamese boat people", ("Sự trở lại củ thuyền nh�n Việt Nam"), The World Today)

Chiến thắng của đảng cộng sản c�ch đ�y 38 năm c� thể cuối c�ng sẽ được thừa nhận ở cả hai ph�a, nếu đảng cộng sản l�m được những điều m� mọi ch�nh quyền đều phải l�m nếu thật sự v� d�n v� nước: giữ được to�n vẹn l�nh thổ l�nh hải v� độc lập chủ quyền, đưa VN trở th�nh một nước gi�u mạnh, người d�n được sống trong tự do, no ấm. Nhưng họ đ� kh�ng l�m được điều đ�, tr�i lại, c�n đem đến cho người VN một hiện tại lu�n bị dằn vặt bởi sự nuối tiếc đ� g�p phần v�o sự tồn tại của chế độ n�y v� một tương lai đen tối hơn bao giờ hết trong lịch sử hơn 4000 năm của d�n tộc, khi t�i nguy�n thi�n nhi�n của đất nước đ� bị đ�o bới b�n sạch, những m�n nợ khổng lồ đ� nặng l�n vai, một phần l�nh thổ l�nh hải bị mất đồng thời c� nguy cơ bị lệ thuộc v�o nước kh�c, thậm ch� bị mất nước vĩnh viễn.

Nếu hơn 38 năm trước, mỗi một người d�n VN được nh�n thấy c�i hiện thực đất nước ng�y h�m nay, t�i tin rằng tất cả sẽ h�nh xử kh�c đi, sẽ l�m tất cả để c�i ng�y 30 th�ng Tư 1975 kh�ng xảy ra hoặc cuộc chiến sẽ c� một c�i kết th�c kh�c.

Ch�ng ta kh�ng thể thay đổi được qu� khứ của ch�nh m�nh hay qu� khứ của một d�n tộc. Nhưng c� thể thay đổi được tương lai.

Bắt đầu bằng sự s�m hối. Chỉ khi n�o người VN thực sự s�m hối v� đ� m� muội, thờ ơ, v� cảm với số phận của đất nước, của d�n tộc v� của ch�nh m�nh n�n mới để cho một chế độ như chế độ do đảng cộng sản l�nh đạo c� điều kiện gi�nh ch�nh quyền v� tồn tại qu� l�u.

Chỉ khi n�o người Việt thật sự thấy nhục cho sự lạc hậu của đất nước, nhục v� hai chữ VN b�y giờ chỉ gợi l�n to�n những điều kh�ng lấy g� l�m tốt đẹp trong mắt thế giới, nhục v� đi đ�u cũng thấy nước người ta hơn nước m�nh, d�n người ta hạnh ph�c hơn d�n m�nh. Chỉ khi n�o người Việt thật sự thấy đau, đau từ nỗi đau của người d�n oan mất đất, người lao động bỏ xứ đi l�m thu� chịu trăm điều vất vả thua thiệt, người con g�i Việt v� muốn c� tiền gi�p đỡ gia đ�nh đ� đem th�n đi lấy chồng xa nhưng chịu kh�ng nổi sự bạo h�nh của chồng, gia đ�nh chồng m� phải tự tử, nỗi đau của một người mẹ, người vợ phải t�m c�ch tự tử để cho chồng con c� ch�t tiền ph�ng điếu v� ch�nh quyền x�t cho gia đ�nh l� hộ ngh�o để đi vay ng�n h�ng cho con đi học, những người ngư d�n bị t�u TQ đ�nh đuổi cướp hết ngư cụ hải sản ngay tr�n l�nh hải của m�nh v.v v� v.v�

Chỉ khi ấy, ch�ng ta mới quyết t�m gi�nh lấy quyền quyết định tương lai đất nước thay v� ngồi chờ cho thời thế thay đổi, nh� nước n�y tự thay đổi�

Kh�c với c�i thời điểm trước ng�y 30 th�ng Tư 1975, khi ấy kh�ng phải ai cũng s�ng suốt nh�n thấy trước tương lai đất nước, kh�ng kh� g� để người VN hiện nay h�nh dung nếu đảng cộng sản VN cứ tiếp tục l�nh đạo chừng 5, 10 năm nữa th� vận mệnh đất nước sẽ như thế n�o. Ch�ng ta sẽ mất nước-kh�ng cần một cuộc chiến nữa xảy ra, kh�ng cần TQ phải động binh, nhưng với t�nh trạng kinh tế tồi tệ như thế n�y, nợ ng�y c�ng ngập đầu ngập cổ th� nh� cầm quyền chỉ c� nước b�n nước m� trả nợ, m� giữ chế độ.

Liệu người Việt h�m nay c� để cho c�i tương lai bi đ�t ấy xảy ra?

�B�́t mãn chưa từng th�́y�?

Nh�̣t báo New York Times h�m thứ Tư ngày 24/4 vừa đăng m�̣t bài báo v�̀ lòng tin của người d�n Vi�̣t Nam vào sự lãnh đạo của Đảng C�̣ng sản trong tình hình khó khăn hi�̣n nay.

Dưới ti�u đ�̀ �Những lúc khó khăn cũng là lúc b�́t đ�̀ng và tr�́n áp c�ng khai nở r�̣ ở Vi�̣t Nam�, nhà báo Thomas Fuller của New York Times đã đưa ra quan sát này trong m�̣t l�̀n đi tìm hi�̉u thực t�́ mới đ�y ở thành ph�́ H�̀ Chí Minh.

Nh�n v�̣t chủ đạo trong bài báo là giáo sư Nguy�̃n Phước Tương (tức Tương Lai), cựu c�́ v�́n của hai đời thủ tướng Vi�̣t Nam.

Ngoài ra ký giả này cũng đã trao đ�̉i với �ng Trương Huy San (tức nhà báo Huy Đức), m�̣t cựu c�́ v�́n khác của thủ tướng là Ti�́n sỹ kinh t�́ L� Đăng Doanh, cũng như m�̣t s�́ nhà quan sát khác đ�̉ tìm hi�̉u v�̀ tình hình kinh t�́ chính trị của Vi�̣t Nam hi�̣n nay.

�Kh�ng tin Đảng nữa�

�Tr�n các k�̣ sách ch�́t đ�̀y các tuy�̉n t�̣p của Marx, Engels và H�̀ Chí Minh, d�́u �́n của m�̣t đời trung thành với Đảng C�̣ng sản, nhưng �ng Nguy�̃n Phước Tương, 77 tu�̉i, nói �ng kh�ng còn tin vào Đảng nữa,� bài báo bắt đ�̀u từ tư gia của GS Tương Lai ở ngoại � thành ph�́ lớn nh�́t nước.

��ng Tương, cũng gi�́ng như r�́t nhi�̀u người khác ở Vi�̣t Nam hi�̣n nay, đang l�n ti�́ng phản đ�́i chính quy�̀n mạnh mẽ.�

�Ch�́ đ�̣ của chúng t�i là đ�̣c tài toàn trị,� �ng Tương được d�̃n lời nói, �T�i là người s�́ng trong lòng ch�́ đ�̣ � t�i bi�́t t�́t cả những khi�́m khuy�́t, những sai l�̀m sự suy thoái của nó.�

N�́u ch�́ đ�̣ này kh�ng được sửa đ�̉i thì tự nó sẽ sụp đ�̉,� �ng nói th�m.

Theo Fuller thì Đảng C�̣ng sản Vi�̣t Nam đang đ�́i mặt với sự gi�̣n dữ ngày càng tăng của người d�n v�̀ sự trượt d�́c của n�̀n kinh t�́ và n�̣i b�̣ Đảng đang bị chia rẽ giữa m�̣t b�n là những người bảo thủ mu�́n v�̃n duy trì những nguy�n tắc soi đường của chủ nghĩa xã h�̣i và sự đ�̣c quy�̀n lãnh đạo và m�̣t b�n là những người k�u gọi m�̣t xã h�̣i đa nguy�n và ch�́p nh�̣n hoàn toàn chủ nghĩa tư bản.

Tuy nhi�n quan trọng nh�́t là Đảng đang đ�́i phó với m�̣t xã h�̣i th�ng tin ngày càng r�̣ng mở và khán giả ngày càng tỉnh táo trước các th�ng tin khi mà có nhi�̀u tin tức và ý ki�́n khác nhau lan truy�̀n tr�n mạng làm ảnh hưởng đ�́n sự tuy�n truy�̀n của truy�̀n th�ng Nhà nước.

Bài báo d�̃n nh�̣n định của �ng Carlyle A. Thayer từ Học vi�̣n Qu�́c phòng Úc, m�̣t trong những học giả nước ngoài hàng đ�̀u v�̀ Vi�̣t Nam, cho rằng giờ đ�y sự chỉ trích Đảng đã �bùng n�̉ tr�n toàn xã h�̣i�.

Đ�y là khác bi�̣t lớn nh�́t so với các thách thức mà Đảng C�̣ng sản Vi�̣t Nam đã từng trải qua k�̉ từ khi Đảng này th�́ng nh�́t đ�́t nước 38 năm trước đ�y như cu�̣c chi�́n với Trung Qu�́c và Campuchia, khủng hoảng tài chính và chia rẽ n�̣i b�̣.

Cũng theo quan sát của �ng Thayer thì �b�́t đ�̀ng nở r�̣ nhưng đ�̀ng thời sự đàn áp cũng gia tăng�.

�Bi quan s�u sắc�

�Có th�m nhi�̀u người mu�́n bày tỏ chính ki�́n ph� phán chính phủ của mình hơn trước và những gì họ chỉ trích cũng nghi�m trọng hơn,� �ng Trương Huy San (tức nhà báo, blogger Huy Đức � tác giả B�n Thắng Cu�̣c), nói với New York Times.

V�́n đ�̀ đăṭ ra ở đ�y, theo nhà báo Fuller, là �khó mà hi�̉u được sự bi quan s�u sắc� của người d�n tr�n đ�́t nước này n�́u nhìn vào b�̀ mặt của sự tăng trưởng kinh t�́.

Theo bài báo này thì nhi�̀u người cho rằng Vi�̣t Nam đang m�́t phương hướng mặc dù đ�́t nước này có d�n s�́ trẻ và làm vi�̣c chăm chỉ.

�Trong vòng 21 năm s�́ng ở đ�́t nước này t�i chưa bao giờ th�́y sự b�́t mãn với ch�́ đ�̣ của trí thức và doanh nh�n l�n đ�́n mức đ�̣ như hi�̣n nay,� �ng Peter R. Ryder, giám đ�́c đi�̀u hành của Quỹ đ�̀u tư Indochina Capital, được d�̃n lời nói.

Tại Di�̃n đàn Kinh t�́ Mùa xu�n do Ủy ban Kinh t�́ của Qu�́c h�̣i t�̉ chức h�̀i đ�̀u tháng Tư năm nay, các di�̃n giả đã �tranh nhau nói trước micro�, kinh t�́ gia L� Đăng Doanh thu�̣t lại với New York Times.

�ng cho bi�́t nhi�̀u người đã chỉ trích mặc d�̀u n�̀n kinh t�́ c�̀n phải được tái cơ c�́u s�u r�̣ng nhưng �g�̀n như chẳng ai làm gì cả�.

�Đó là sự khủng hoảng lòng tin,� �ng Doanh được d�̃n lời nói, �Năm nào người ta cũng nghe hứa hẹn là thời gian tới mọi vi�̣c sẽ được cải thi�̣n nhưng họ kh�ng th�́y gì cả,� �ng nói.

Bài báo đã n�u đích danh Thủ tướng Nguy�̃n T�́n Dũng là trung t�m của cơn bão chính trị hi�̣n nay.

�Sự tự tin thái quá và các chương trình đ�̀y tham vọng của �ng Dũng lúc đ�̀u giúp �ng có người ủng h�̣ bởi vì �ng đã đoạn tuy�̣t với khu�n m�̃u m�̣t cán b�̣ Đảng xơ cứng,� bài báo vi�́t.

Tuy nhi�n, sau đó �ng làm nhi�̀u người b�́t mãn với vi�̣c giải tán ban c�́ v�́n v�́n là đ�̣ng lực phía sau chương trình cải cách kinh t�́ mà �ng Tương Lai là m�̣t thành vi�n.

B�n cạnh đó, chính sách kinh t�́ mang d�́u �́n cá nh�n �ng Dũng là thúc đ�̉y thành l�̣p các t�̣p đoàn kinh t�́ nhà nước theo ki�̉u các chaebol của Hàn Qu�́c, đã đem lại hi�̣u quả ngược.

Đi�̀u hành các t�̣p đoàn này những người th�n c�̣n với Đảng C�̣ng sản, những người đã bi�́n các t�̣p đoàn thành nhi�̀u c�ng ty khác nhau mà họ kh�ng đủ khả năng đi�̀u hành cũng như đ�̀u cơ tr�n thị trường chứng khoán và b�́t đ�̣ng sản.

Hai t�̣p đoàn trong s�́ này đã g�̀n như sụp đ�̉ và đang đứng b�n bờ vực phá sản.

�Căng thẳng trong Đảng�

�ng Nguy�̃n Phước Tương nói với New York Times rằng những khó khăn của n�̀n kinh t�́ đã khi�́n cho căng thẳng trong n�̣i b�̣ Đảng C�̣ng sản d�ng cao.

H�̀i tháng Hai, �ng đã tham gia soạn thảo m�̣t thư ki�́n nghị gửi đ�́n lãnh đạo Đảng Nguy�̃n Phú Trọng đ�̉ k�u gọi thay đ�̉i Hi�́n pháp theo hướng đảm bảo quy�̀n lực thu�̣c v�̀ nh�n d�n. �ng nói đ�́n nay �ng chưa nh�̣n được phản h�̀i gì cả.

Giờ đ�y �ng đang cảm th�́y áp lực thời gian, �ng cho bi�́t. Căn b�̣nh ung thư của �ng, mặc dù đang thuy�n giảm, gi�́ng như là sự giải phóng tư tưởng th�i thúc �ng phải nói l�n đi�̀u mà �ng cho là sự th�̣t, �ng nói.

�Nói cho cùng, Marx là m�̣t nhà tư tưởng vĩ đại,� �ng nói, �Nhưng n�́u như th�́ giới này chưa từng có Marx thì có lẽ sẽ t�́t đẹp hơn.�

Bản đi�̣n tử của bài báo này tr�n trang chủ của New York Times đã nh�̣n được m�̣t s�́ ý ki�́n phản h�̀i của đ�̣c giả.

M�̣t người ký t�n là R. Vasquez đ�́n từ ti�̉u bang New Mexico của Hoa Kỳ bình lu�̣n:

�Đảng (C�̣ng sản Vi�̣t Nam) đã cạn nhi�̣t huy�́t và ý tưởng. Những người th�̣t sự còn trung thành với lý tưởng c�̣ng sản giờ cũng đã 70, 80 tu�̉i... Các th�́ h�̣ ti�́p n�́i sẽ th�́y ngày càng khó mà hài hòa giữa những lý lu�̣n của các nhà tư tưởng ở ch�u �u vào th�́ kỷ 19 với nhu c�̀u và khát vọng của nước Vi�̣t Nam trong th�́ kỷ 21.�

Còn Party State đ�́n từ thành ph�́ Vancouver của Canada thì vi�́t:

�Đảng C�̣ng sản Vi�̣t Nam đã suy đ�̀i cả v�̀ tinh th�̀n l�̃n đạo đức. Sự mục nát sẽ d�̃n đ�́n ch�̃ Đảng sụp đ�̉. V�́n đ�̀ ở đ�y là đi�̀u gì sẽ xảy ra sau đó? Li�̣u Vi�̣t Nam có trở thành m�̣t ch�́ đ�̣ đ�̣c tài qu�n sự hay sẽ có m�̣t nh�n v�̣t như Hun Sen l�n nắm quy�̀n? Tương lai, t�i sợ rằng, sẽ còn t�̀i t�̣ hơn nhi�̀u so với hi�̣n tại.�

Giá đừng phản chi�́n�

Charles ở Slough, Vương qu�́c Anh, tự v�́n phong trào phản đ�́i chi�́n tranh ở Vi�̣t Nam. Đ�̣c giả này vi�́t:

�Những người chúng ta đã từng tham gia vào phong trào phản chi�́n trong những năm 60 và 70 n�n cúi đ�̀u x�́u h�̉ trước người d�n Vi�̣t Nam. Với vi�̣c ủng h�̣ phe c�̣ng sản và g�y sức ép l�n Qu�́c h�̣i cắt đứt mọi vi�̣n trợ cho mi�̀n Nam Vi�̣t Nam thì chúng ta đã góp ph�̀n đảm bảo cho chi�́n thắng của �ng H�̀ Chí Minh và Đảng của �ng ta.

Lại nữa, hãy thử nghĩ xem n�́u kh�ng có cu�̣c cách mạng này thì ngày nay Vi�̣t Nam đã t�́t hơn như th�́ nào? Ba mươi năm chi�́n tranh, s�́ người ch�́t kh�ng k�̉ xi�́t, thi�̣t hại và đau thương v� cùng lớn � t�́t cả chỉ đ�̉ đem đ�́n k�́t cục là m�̣t ch�́ đ�̣ kinh t�́ Marxist kh�ng khả thi do m�̣t Đảng c�̣ng sản suy đ�̀i và tàn bạo lãnh đạo.

Hãy nghĩ xem giờ này Vi�̣t Nam sẽ như th�́ nào n�́u họ trải qua 60 năm thị trường tự do gi�́ng như Nh�̣t Bản, Hàn Qu�́c, Thái Lan và Singapore. Chắc chắn là kh�ng hoàn hảo nhưng sẽ t�́t hơn nhi�̀u và lại kh�ng có ch�́t chóc hay tàn phá.�

Tuy nhi�n ý ki�́n này đã bị m�̣t c�ng d�n mạng khác có t�n là Khang Duong từ Vi�̣t Nam phản bác:

��ng chỉ đọc từ m�̣t phía và �ng kh�ng hi�̉u gì v�̀ Vi�̣t Nam cả. T�i kh�ng nghĩ rằng Vi�̣t Nam sẽ t�́t hơn n�́u kh�ng làm cách mạng. Đ�́t nước của �ng bị nước khác tàn phá, người d�n của �ng m�́t h�́t quy�̀n lực và bị đ�́i xử như súc v�̣t? Mi�̀n Nam đi�u tàn dưới tay của m�̣t kẻ đ�̣c tài. Ng� Đình Di�̣m kh�ng phải do người d�n Vi�̣t Nam mà là người Pháp, người Mỹ đưa l�n. N�́u H�̀ Chí Minh kh�ng làm cách mạng thì cũng sẽ có m�̣t cu�̣c cách mạng khác mà th�i

'Bờ vực ph� sản'

Ba mươi t�m năm sau sự kiện 30/4, theo nh� nghi�n cứu, phong tr�o bất đồng trong nội bộ đảng cộng sản ở miền Nam vẫn c� những tiến triển đ�ng kể.

"Đ� c� sự ph�n h�a v� cũng c� những tiến triển, nhưng phong tr�o vẫn tiếp tục ph�t triển, mặc d� sự �p bức đ� l�m một số người thay đổi th�i độ, song số đ�ng của phong tr�o vẫn tiếp tục v� họ vẫn giữ được niềm tin v�o sự thay đổi của đất nước, nhất l� trước thực trạng của Đảng" �ng n�i với BBC.

"Lẽ ra những người Cộng sản phải nhận thức được vị thế v� thời cuộc của m�nh, v� nếu họ thực sự y�u nước, thương n�i, thực sự c� tr�ch nhiệm, th� họ phải biết cần l�m g�,

"R�t lui cũng l� một lựa chọn, r�t lui để d�n tộc tiến bộ, đất nước h�ng mạnh, l� một lựa chọn đ�ng.

"Trong lịch sử những người cộng sản trước đ�y đ� từng c� l�c tuy�n bố giải t�n, tuy�n bố r�t lui, họ kh�ng n�n tham quyền cố vị," nh� nghi�n cứu n�i.

Theo Lữ Phương, những người l�nh đạo cộng sản hiện nay đang phạm một sai lầm rất nghi�m trọng v� to lớn:

"Họ đ� đang dẫn đất nước tới một bờ vực của sự ph� sản, suy tho�i ho�n to�n, c�c gi� trị cơ bản bị ph� hoại,

"Họ đặt lợi �ch của họ l�n tr�n lợi �ch chung của d�n tộc, của nh�n d�n v� đất nước, họ đang giữ chặt thể chế để kh�ng l�m g� kh�c ngo�i việc l�m kinh tế cho họ, biến cả đất nước th�nh một cỗ m�y l�m ăn cho họ," nh� nghi�n cứu đưa ra những � kiến c� thể coi l� chỉ tr�ch kh� thẳng thắn.

"Họ đổi mới nửa vời, nay họ c�n đang chia ra phe c�nh với nhau để l�m ăn, họ từ chối đổi mới ch�nh trị đi đ�i với cải tổ kinh tế. Họ coi nh�n d�n như kẻ th�. Rồi trong nội bộ nay họ cũng đang đấu đ�, phe nọ đ�nh đấm ph�i kia quyết liệt, tanh b�nh...

"Họ biến đất nước th�nh một vũng lầy với đầy c�c tệ nạn từ hối lộ đến bất c�ng, tr�n lan, v� hiện chưa r� c� con đường n�o để tho�t ra."

Nh� nghi�n cứu cũng đưa ra một nhận x�t n�i hiện nay đang c� quan ngại trong l�c 'c�ng quẫn' đảng c� thể ngả theo Trung Quốc để cố gắng c� được sự hậu thuẫn, bất chấp tương lai, vận mệnh v� quyền lợi của d�n tộc c� thể bị thế lực ngoại bang n�y x�m phạm.

"H�y xem Trung Quốc đang v�o Việt Nam như thế n�o, từ nh�n lực cho tới doanh nghiệp, từ sản phẩm, cho tới thị trường v� đồng thời họ cũng chiếm giữ, tiến chiếm, d�ng vũ lực, đe dọa d�ng vũ lực để gặm nhấm dần dần đất đai v� biển đảo của ch�ng ta."

"Trong khi ấy l�nh đạo Việt Nam suốt ng�y n�i về đo�n kết � thức hệ, n�i về giữ h�a kh� v� lấy cớ đ� ngăn d�n kh�ng cho người d�n phản ứng, kh�ng cho họ l�n tiếng trước thứ chủ nghĩa thực d�n mới m� ai cũng nhận thấy r�," �ng Phương đưa ra b�nh luận c� t�nh chất �t nhiều như c�o buộc.

'�m thầm gieo mầm'

Khi được hỏi liệu những nh� bất đồng xuất ph�t từ c�c cựu l�nh đạo, c�c đảng vi�n, c�c th�nh vi�n kh�ng chiến cũ nay c� thể qu� �t ỏi, yếu về tiếng n�i v� kh�ng c� tương lai hay kh�ng, như một số � kiến của giới chức ch�nh quyền, �ng Phương n�i:

"Kh�ng n�n lấy số lượng để t�nh, những tiếng n�i bất đồng từ 30/4, từ thập ni�n 1986, 1990 ấy vẫn �m thầm nhưng họ đang l�m được một việc rất quan trọng, c�c tiếng n�i ng�y c�ng nhiều, như c�c vị L� Hiếu Đằng, Trần Quốc Thuận, rồi nhiều vị kh�c nữa...

"Đ� l� gieo mầm, họ gieo những mầm mống để một ng�y c� điều kiện, đất nước sẽ c� sự đổi thay.

"Số lượng kh�ng n�i l�n điều g� then chốt, ch�nh những người cộng sản ng�y trước, những năm 1945 khi họ l�m c�ch mạng chống Ph�p, khi họ c�n trong vị tr� bị trị, họ chỉ c� mấy ng�n đảng vi�n đấy th�i."

Nh� nghi�n cứu cũng cho rằng phong tr�o đang lớn mạnh l�n r� rệt, với nội dung bất đồng, chỉ tr�ch, đấu tranh ng�y c�ng quyết liệt, kh�ng khoan nhượng v� triệt để hơn, bất chấp c�c rủi ro bị đ�n �p.

"Từ c�c phong tr�o ấy, rồi gần đ�y mở ra, n�o l� trang mạng Bauxite, những người ra kiến nghị về Thơ Trần Dần, nay ph�t triển rộng khắp với nhiều nh�m kh�c,

"Hiện tại phong tr�o kiến nghị sửa hay đổi Hiến ph�p cũng đang rất mạnh mẽ, quyết liệt. C�n trấn �p ư, trấn �p ng�y nay so với xưa chưa l� g�,

"M� trấn �p người ta xong, bỏ t� người ta xong th� người ta ra t� lại ph�t biểu mạnh mẽ hơn, quả quyết hơn, cho người ta đi t� l� c�ng cấp bằng, l� c�ng phong th�nh cho người ta chứ g�," �ng Lữ Phương n�i.

Gần đ�y trong một phỏng vấn với BBC về phong tr�o bất đồng ch�nh kiến v� tranh đấu cho tự do d�n chủ �n h�a ở trong nước, một quan chức cao cấp trong ngạch đ�o tạo c�n bộ l�nh đạo của Đảng cho rằng Đảng cộng sản Việt Nam hiện kh�ng c� đối thủ v� đối lập qu� yếu v� mỏng.

Phản biện lại � kiến n�y, nh� bất đồng ch�nh kiến, Tiến sỹ Nguyễn Thanh Giang n�i rằng ch�nh do bị chế �p bằng chuy�n ch�nh v� sản của ch�nh quyền m� phong tr�o c� thể bị yếu, mỏng, hay c� l�c bị ph�n chia, nhưng nh�n chung vẫn đang vận động tiến l�n v� c� triển vọng

C�n luật sư Nguyễn Văn Đ�i, cũng từ H� Nội, th� n�i Đảng đ�ng qu�n số, lại nắm hết c�c lực lượng chuy�n ch�nh từ qu�n đội, c�ng an, tới t�a �n v� to�n bộ bộ m�y ch�nh trị, cai trị, nhưng thiếu ch�nh nghĩa.

Trong khi vẫn theo nh� hoạt động d�n chủ n�y, c�c lực lượng tranh đấu v� d�n chủ tuy yếu hay mỏng, nhưng lại c� tương lai v� nắm trong tay ch�nh nghĩa v� được sự ủng hộ của người d�n v� c�c phong tr�o tiến bộ d�n chủ quốc tế.