diễn đ�n - c�ch mạng m�a thu

Trọng Đạt: C�ch Mạng M�a Thu, Khởi �ầu Một Bi Kịch

Năm 1937 tại � Ch�u , qu�n Nhật chiếm Thượng Hải, b�n �u ch�u qu�n �ức tiến đ�nh Ba Lan năm 1939 mở m�n cho thế chiến thứ hai. Cuộc thế chiến đ� l�i k�o nước ta v�o một kh�c qu�nh bi thảm.
Năm 1940 Nhật buộc Ph�p phải cho họ đ�ng qu�n tại ��ng Dương trước hết để kiểm so�t v� ngăn chặn đường tiếp tế vũ kh� từ Hải Ph�ng sang V�n Nam cho Tưởng Giới Thạch, kế đ� l�m b�n đạp mở rộng cuộc x�m lăng ��ng Nam � ng� hầu th�nh lập khối �ại ��ng �. Ph�p bại trận đầu h�ng �ức ng�y 22-6-1940, đất nước bị Quốc X� chiếm đ�ng thực d�n ��ng Dương yếu thế lắm n�n phải chịu để Nhật v�o theo thoả ước k� kết giữa hai b�n ng�y 8-9-1940

Nhật c�ng nhận chủ quyền của Ph�p tại ��ng Dương, bộ m�y cai trị của Ph�p vẫn được giữ nguy�n nhưng tr�n thực tế Nhật bắt Ph�p phải l�m tay sai cho ch�ng. Ngẫu nhi�n d�n ta lại bị rơi v�o cảnh một cổ hai ch�ng, bọn ph�t x�t c�n b�c lột xương tủy khủng khiếp hơn thực d�n gấp mười lần. Ch�ng vơ v�t th�c gạo, ng�, cao xu, than đ�, quặng sắt, mỏ kim loại. . chở sang Nhật. Mặc d� Ph�p bại trận, đất nước bị �ức chiếm đ�ng, tại ��ng Dương qu�n Nhật đ�ng khắp nơi thế m� Ph�p vẫn ngang nhi�n cai trị ta, vẫn duyệt binh, ra lệnh, bắt bớ, trừng phạt, thăng thưởng. . vẫn đ� đầu cưỡi cổ nh�n d�n ta.

Từ năm 1942 trở đi, ��ng Dương, Việt Nam lu�n bị m�y bay �ồng Minh bắn ph�, cuối năm 1943 ga xe lửa Gia L�m, H� Nội bị n�m bom khiến hằng ng�n người chết, bị thương. Bom đạn, th�c cao gạo k�m� người d�n khốn khổ trăm bề. Nhật buộc Ph�p phải cung cấp l�a gạo cho ch�ng. T�nh từ năm 1941 đến 1944 trung b�nh một năm Việt Nam phải cung cấp cho Nhật một số lượng th�c khổng lồ khoảng gần một triệu tấn, ch�ng thu mua th�c gạo của d�n với gi� rẻ để nu�i qu�n v� chở về nước. Cho tới 1945 c� hơn một triệ�u qu�n Nhật đ�ng tại Việt Nam, ch�ng đốt th�c chế cồn thay săng, bắt d�n bỏ l�a trồng đay, thu mua ng� để nu�i ngựa� đ� g�y l�n nạn đ�i năm 1945.

Hồi ấy c�c trục lộ giao th�ng hay bị m�y bay �ồng minh bắn ph� dữ dội, gạo trong Nam kh�ng chở được ra Bắc, d�n H� Nội nối đu�i nhau đong gạo, nh� ngh�o đ� phải nấu ch�o, trẻ con nhiều đứa mặt m�y lem luốc đi bới đống r�c kiếm ăn. Hội từ thiện lập trại tạm tr� nấu ch�o gi�p những người nh� qu� l�n xin ăn nhưng chẳng thấm th�p v�o đ�u, y như muối bỏ bể. D�n qu� đổ s� nhau l�n c�c tỉnh như H� Nội, H� ��ng� tưởng l� kiếm ăn được ở những nơi thị tứ giầu c� nhưng nơi đ�y gạo cũng chỉ vừa đủ ăn cho d�n trong tỉnh. Nhiều người kiệt sức nh� gục ngo�i đường phố, xe b� chở người chết v�o nh� x�c ng�y một nhiều hơn. Tại nh� qu�, nhiều v�ng chết cả nh�, cả x�m, cả l�ng, người ta đ�o củ chuối l�n ăn, bắt chim, chuột, ch� m�o� l�m thịt rồi chim chuột cũng hết, người d�n chết đ�i như rạ vậy.
Nạn đ�i k�o d�i từ m�a đ�ng năm 1944 đến th�ng 5-1945, to�n quyền Decoux ước lượng c� v�o khoảng hơn một triệu người chết đ�i nhưng con số theo nhiều người ước lượng lại cao hơn thế nhiều. Tỉnh Th�i B�nh d�n số 700,000 người đ� c� 260,000 người chết, tỉnh Nam �ịnh d�n số 680,000 người, chết đ�i 230,000 người, Ninh B�nh d�n số 200,000 người chết đ�i 38,000 người� nạn đ�i k�o d�i từ Quảng Trị ra Bắc. Ngo�i ra c�c thương gia Hoa kiều đầu cơ t�ch trữ cũng l� một trong những nguy�n nh�n nạn đ�i. Trong khi d�n ta chết đ�i đầy đường đầy chợ, c�c kho th�c l�a của Nhật vẫn đầy ắp nhưng bọn ph�t x�t vẫn kh�ng chịu mở kho cứu đ�i với th�m � kh�ng cho d�n ta trỗi dậy để chống lại ch�ng.
T�nh h�nh thế giới biến chuyển nhanh mang nhiều thuận lợi cho việc gi�nh độc lập, Thế chiến thứ hai đ� đến hồi gần kết th�c, �ồng Minh Anh Mỹ bắt đầu tiến v�o ph�a t�y nước �ức, qu�n Nga tiến v�o ph�a đ�ng theo thế gọng k�m. Tại ��ng Dương Nhật biết Ph�p sẽ l�m nội ứng cho �ồng Minh n�n ra tay trước. �ại sứ Nhật tại ��ng Dương Matsumoto đến dinh Norodom tại S�i G�n chiều ng�y 9-3-1945 y�u cầu To�n quyền ��ng Dương Decoux phải đặt tất cả c�c lực lượng Ph�p dưới quyền điều khiển của Nhật. T�m giờ rưỡi tối ấy Decoux từ chối, Nhật b�n mở cuộc tấn c�ng tr�n to�n c�i ��ng Dương, họ đốt th�m ph�o cối nổ đ�ng đ�ng, hai mươi bốn giờ sau, qu�n Ph�p sợ qu� đầu h�ng.
Nhật tuy�n bố đ� đ�nh đổ Ph�p trao trả nền độc lập cho Việt Nam. �ại Sứ Nhật v�o yết kiến vua Bảo �ại v� xin ng�i hợp t�c với Nhật. Bảo �ại tuy�n bố độc lập, ng�y 10-3-1945 gia nhập khối �ại ��ng �, nh� vua ban h�nh tuy�n ng�n độc lập ng�y 11-3-1945 v� mời gi�o sư Trần Trọng Kim l�m thủ tướng. Nội c�c được th�nh lập ng�y 17-4-1945, lấy b�i Tiếng Gọi Thanh Ni�n của Lưu Hữu Phước l�m quốc ca, lấy cờ v�ng quẻ ly gồm hai vạch liền v� vạch gẫy ở giữa l�m quốc kỳ.

Hai tuần sau khi thủ tướng Trần Trọng Kim th�nh lập nội c�c, ng�y 30-4-1945 B� Linh thất thủ, Hitler tự s�t, mặt trận ch�u �u ho�n to�n kết th�c, c�c lực lượng �ồng Minh được dồn lại để đ�nh qu�n Nhật. H�ng đ�n h�ng đ�n m�y bay đi đ�nh ch�m tầu chiến Nhật tại Th�i B�nh Dương, đế quốc Nhật đang dẫy chết� Mỹ đổ bộ chiếm Okinawa, từng đo�n oanh tạc cơ khổng lồ B29 dội bom ồ ạt xuống đất nước Mặt trời mọc, s�u mươi th�nh phố lớn của Nhật bốc ch�y dữ dội, khoảng một triệu người bị v�i th�y dưới c�c đống gạch vụn, ai gieo gi� th� kẻ ấy gặt b�o.

Ng�y 6-8-1945 tổng thống Mỹ Truman ra lệnh n�m bom nguy�n tử xuống Hiroshima để sớm kết th�c chiến tranh, sau ba ng�y nghe ng�ng, ph�a Mỹ kh�ng thấy dấu hiệu g� chứng tỏ Nhật muốn đầu h�ng. Một quả nữa được n�m xuống Nagasaki ng�y 8-8, hai lần n�m bom đ� giết hại mấy trăm ngh�n người, Mỹ hẹn cho Nhật trong ba ng�y phải đầu h�ng v� điều kiện, nếu kh�ng sẽ san bằng ��ng Kinh. Nhật ho�ng sợ qu� phải tuy�n bố đầu h�ng ng�y 10-8, �ng n�i cho d�n Nhật biết địch đ� c� vũ kh� mới v� c�ng nguy hiểm.
Thủ tướng Trần Trọng Kim xin từ chức ng�y 7-8 v� bất lực, ch�nh phủ kh�ng c� qu�n đội nhưng được lưu nhiệm xử l� thường vu,� khi ấy t�nh h�nh trong nước rất lộn xộn. Phan Kế Toại, kh�m sai đại thần của triều đ�nh tại H� Nội đ� li�n lạc c�c đảng ph�i quốc gia t�m phương cứu nước nhưng Trung ương đảng c�n ở xa tận b�n Trung Hoa. Ng�y 17-8 Bảo �ại k�u gọi c�c nh� l�nh đạo đồng minh Truman, Churchill, De Gaulle� để xin c�ng nhận nền độc lập của Việt Nam. Nhật đầu h�ng trao trả Nam kỳ lại cho triều đ�nh Huế.

L�c ba giờ chiều ng�y 17-8 Tổng Hội C�ng Chức tổ chức một cuộc biểu t�nh trước nh� h�t lớn để ủng hộ ch�nh phủ thu hồi chủ quyền. H�ng vạn người đứng đầy đường Paulbert, người đi xem rất đ�ng, tr�n bao lơn nh� h�t lớn, cờ quẻ ly được k�o l�n. Mọi người h�t vang b�i Tiếng Gọi Thanh Ni�n v� hoan h� ch�nh phủ Trần Trọng Kim thu hồi độc lập, họ h� to Việt Nam độc lập mu�n năm, nhưng lại c� kẻ lẻn v�o h�ng ngũ c�ng chức dơ cờ đỏ sao v�ng l�n hoan h� Mặt trận Việt Minh.

�o�n biểu t�nh chuyển hướng qua c�c đường phố, rồi bỗng c� mấy anh mặc �o đen quần đ�i nhập v�o phất cờ đỏ sao v�ng , dơ s�ng lục bắn chỉ thi�n h� to �Mặt trận giải ph�ng mu�n năm�, mới đầu c� v�i người h� theo sau rồi h�ng trăm, h�ng ngh�n người h� theo phần v� thấy s�ng bắn sợ qu�. Sau cuộc biểu t�nh Việt Minh ph�n ph�t cờ đỏ sao v�ng cho d�n ch�ng để đ�n qu�n giải ph�ng sắp ở chiến khu về. H�ng trăm, h�ng ng�n người v�o Bắc bộ phủ h� đả đảo ph�t x�t, hoan h� giải ph�ng, h� h�o d�n ch�ng đi chiếm c�c c�ng sở� khi ấy trống ngũ li�n nổi l�n, đ� l�ng ��ng lao, H� ��ng bị vỡ, nước tr�n v�o đồng ruộng. Kh�m sai triều đ�nh Phan Kế Toại từ chức trao quyền cho Việt Minh v� qu� sợ h�i, v� cũng v� con l� Phan kế Bảo theo Việt Minh về m�c nối bố. Ng�y 19-8 Việt Minh ph�t cờ tay cho d�n ch�ng k�u gọi tham gia ủng hộ Mặt Trận.

Ng�y 21-8 tại Huế phong tr�o Việt Minh bừng nổi dậy. �ại sứ Nhật đ� nhận được chỉ thị của ��ng Kinh phải giữ ng�i cho Ho�ng đế Bảo �ại, �ng ta cũng thấy kh� chịu trước những tr� chướng tai gai mắt của Việt Minh n�n đ� b�n với Thủ tướng Trần Trọng Kim như sau:

-Mặc d� nước Nhật đ� đầu h�ng �ồng Minh nhưng qu�n đội Nhật tại đ�y vẫn c� nhiệm vụ giữ g�n an ninh trật tự cho tới khi qu�n đội �ồng minh đến tiếp thu. Xin ng�i h�y l�m văn thư y�u cầu để ch�ng t�i t�i lập trật tự.

Nhưng v� sợ tr�ch nhiệm với �ồng minh sau n�y, phần sợ mang tiếng c�ng rắn cắn g� nh� v� cũng v� muốn giữ tiếng thơm trước lịch sử, Thủ tướng đ� từ chối sự gi�p đỡ của họ.

�ại sứ Nhật cũng v�o yết kiến Bảo �ại xin nh� vua cho ph�p dẹp loạn t�i lập trật tự để bảo vệ ngai v�ng nhưng Ng�i cũng từ chối. �ức Kim Thượng v� Thủ tướng đ� bỏ lỡ cơ hội ngh�n năm một thuở để cứu đất nước v�o giờ ch�t. V� thiếu can đảm, sợ tr�ch nhiệm với qu�n đội �ồng minh sau n�y c�c Ng�i đ� v� t�nh để cho đại hoạ gi�ng l�n đầu trăm họ v� c�n di hại đến mu�n đời.

Tại Bắc bộ phủ, ph� l�nh sự Nhật cũng đến gặp b�c sĩ Nguyễn xu�n Chữ Chủ tịch Ủ�y ban gi�m đốc ch�nh trị miền Bắc v� bầy tỏ thiện ch�.

-Ch�ng t�i hiện đặ�t dưới sự điều động của c�c ng�i.

Nhưng b�c sĩ cũng lờ đi, cơ hội bằng v�ng đ� qua đi kh�ng bao giờ trở lại để rồi đất nước bị rẽ v�o một kh�c qu�nh v� c�ng bi đ�t.

Ng�y 22-8 Việt Minh gửi c�ng điện y�u cầu Bảo �ại tho�i vị, họ đ� cướp được ch�nh quyền. Bảo �ại tuy�n bố chấp nhận tho�i vị, từ bỏ ngai v�ng v� nền độc lập của đất nước. Ng�y 25-8 h�ng mấy vạn người tụ tập trước Ngọ M�n L�u xem nh� vua tho�i vị, Ng�i tuy�n bố.

-Th� l�m d�n một nước độc lập c�n hơn l�m vua một nước n� lệ.

Sau đ� Ng�i trao ấn, kiếm cho đại diện Việt Minh Trần Huy Liệu v� được gắn huy chương c�ng d�n Vĩnh Thụy. Khi vua Bảo �ại ch�nh thức tho�i vị, Hồ Ch� Minh ở T�n Tr�o mới về H� Nội, người ta vẫn chưa biết Hồ Ch� Minh l� ai. Trong khi ấy tại S�i G�n �ức Huỳnh Ph� Sổ kết hợp c�c đo�n thể quốc gia Cao ��i, Ho� Hảo, Việt Nam Quốc D�n �ảng, �ại Việt� th�nh Mặt Trận Quốc Gia Việt Nam Thống Nhất, tổ chức một cuộc biểu t�nh vĩ đại chống Ph�p.

Ng�y 2-9 tại c�ng vi�n Ba ��nh H� Nội Hồ Ch� Minh đọc tuy�n ng�n độc lập, l�c n�y người ta vẫn chưa biết Hồ ch� Minh l� ai, lấy b�i Tiến Qu�n Ca của Văn Cao l�m Quốc ca, h�m ấy c� cử b�i Quốc ca Mỹ, người bạn đồng minh đ� gi�p đỡ họ nhiều vũ kh� chống Nhật. Việt Minh cướp ch�nh quyền rập khu�n theo s�ch lược của L�nine trong cuộc c�ch mạng v� sản tại Nga năm 1917, �p dụng triệt để bạo lực c�ch mạng: thủ ti�u, bắn giết, ch�n sống� hằng h� sa số người Quốc gia, t�nh nghi, những kẻ kh�ng theo hoặc chống lại họ. Tại miền Nam, Việt Minh giết hại nhiều t�n đồ Ho� Hảo, Cao ��i. Ng�y 8-9-1945 ch�nh phủ l�m thời Việt Minh quyết định tổ chức bầu cử Quốc hội lập hiến, tổ chức quy�n v�ng mua s�ng.

Ng�y 6-9-1945 qu�n Anh tới S�i g�n để giải giới qu�n Nhật, Ph�p theo ch�n Anh tới miền Nam, Anh c�ng nhận chủ quyền của Ph�p v� c�ng l� gi�ng họ Thực với nhau cả. Kế đ� Ph�p chiếm S�i G�n, Vũng Tầu, G� C�ng, Vĩnh Long, Cao nguy�n Trung phần� kh�ng chiến Nam bộ b�ng nổ. Tại miền Bắc, ba ng�y sau gần hai trăm ng�n qu�n Tầu của tướng Lư H�n sang giải giới Nhật, một đạo qu�n đ�i r�ch � hợp mang theo cả nồi ni�u xoong chảo, dắt d�u vợ con theo sang ăn hại nước ta, c�c quan Tầu l�m thịt ch�, h�t thuốc phiện rất bệ rạc. C�c lực lượng Quốc gia như Việt Nam C�ch Mạng �ồng Minh Hội của cụ Nguyễn Hải Thần, Việt Nam Quốc D�n �ảng của Vũ Hồng Khanh theo ch�n qu�n Tầu về nước. Tướng Lư H�n theo lệnh của Nam Kinh buộc c�c Ủy ban c�ch mạng Việt Minh tại H� Giang, Y�n B�i, Ph� Thọ, Vĩnh Y�n, Bắc Ninh� phải giao lại cho Việt Quốc v� Việt C�ch. Trước khi Lư H�n đem qu�n sang, Tưởng Giới Thạch đ� lệnh cho Lư phải lật đổ ch�nh quyền Cộng Sản nhưng Hồ đ� cho quy�n v�ng hối lộ Lư H�n, Lư đ� kh�ng thi h�nh lệnh thượng của Tưởng.

Tranh chấp giữa Quốc Gia v� Việt Minh b�ng nổ. Việt C�ch, Việt Quốc ra b�o, tổ chức diễn thuyết mạt s�t Việt Minh lừa bịp c�c đảng ph�i quốc gia, �m mưu lập chế độ Cộng sản. Việt Minh mạnh hơn v� đ� chiếm được ch�nh quyền , c�c đảng ph�i Quốc Gia trở về nước trễ, kh�ng l�i cuốn được quần ch�ng. Mỹ l� người đầu ti�n gi�p kh� giới cho Việt Minh từ th�ng 6-1945 để cứu c�c phi c�ng Mỹ bị bắn rơi v� kh�ng chiến chống Nhật. Từ đ� Mỹ li�n hệ s�t c�nh với Hồ Ch� Minh.

Trước �p lực của Lư H�n đ�ng qu�n l� ra kh�ng chịu về, phe Quốc gia v� Hồ ch� Minh th�nh lập Ch�nh phủ Li�n hiệp, Việt Minh nhường cho Việt C�ch, Việt Quốc 70 ghế trong Quốc Hội. Tổ chức bầu cử Quốc Hội từ 1-9-1945 đến 6-1-1946, bầu cử kh�ng tự do, cử tri bỏ phiếu cho những người đ� được chỉ định sẵn.

Trong khi ấy Ph�p vận động với Tưởng Giới Thạch cho Ph�p thay Tầu giải giới qu�n Nhật, hai b�n k� Hiệp ước Tr�ng Kh�nh ng�y 28-2-1946 cho ph�p Ph�p l�n tr�n vĩ tuyến 16 với l� do ch�nh thức: giải giới qu�n Nhật. �ổi lại Ph�p sẽ trả lại c�c t� giới cũ, nhượng cho Tầu qu�ng đường xe lửa V�n Nam, L�o Kay, V�n Nam Phủ, ưu đ�i Hoa Kiều ở ��ng Dương� Người ta cho rằng Tưởng Giới Thạch thấy kh�ng can thiệp được v�o Việt Nam v� phe Quốc gia chia rẽ, kh�ng l�i cuốn được quần ch�ng, chẳng lẽ để Việt Nam rơi v�o tay Cộng Sản n�n �ng b�n để cho Ph�p trở lại.

Ph�p đ�i đem qu�n ra Bắc, Hồ Ch� Minh vận động nhờ Mỹ can thiệp kh�ng cho Ph�p trở lại. Người Mỹ y�u cầu Hồ từ bỏ chủ nghĩa Cộng Sản, bỏ l� cờ đỏ thắm như m�u của Cộng Sản Quốc tế th� sẽ đuổi kh�ng cho Ph�p trở lại v� họ c�n lệ thuộc v�o viện trợ t�i thiết của Mỹ. Hồ kh�ng chấp thuận lời y�u cầu ấy n�n Mỹ đ� để mặc cho Ph�p lộng h�nh cuối c�ng Hồ phải để cho Ph�p ra H� Nội thay Tầu. Ng�y 18-3-1946 qu�n Ph�p ở Hải Ph�ng tiến về H� Nội, thực d�n cương quyết chiếm lại ��ng Dương v� ch�ng c�n nhiều quyền lợi ở đ�y như nh� m�y, đồn điền, hầm mỏ, tiệm bu�n, bất động sản� Ph�p cho đ� l� của cải mồ h�i nước mắt của m�nh n�n d� phải đổ m�u để chiếm lại ch�ng cũng kh�ng quản ngại ng�ng.

Tại H� Nội v� c�c tỉnh miền Bắc, Việt Minh chỉ điểm cho Ph�p bắt bớ ti�u diệt c�c đảng ph�i Quốc Gia. Th�ng 7-1946 V� Nguy�n Gi�p chỉ huy tấn c�ng lực lượng Việt Nam Quốc D�n đảng c�c tỉnh Thượng du, như Bắ�c Ninh, Lạng Sơn, Bằng Giang� giết cả t� binh, t�n s�t d� man tất cả c�c thương binh, đ� l� những ng�y khởi đầu của cuộc chiến tranh Quốc � Cộng. Việt Minh được Ph�p tiếp tế đạn dược đầy đủ n�n đ� đ� bẹp c�c lực lượng Việt Quốc, Việt C�ch� t�n qu�n của Quốc gia c�n độ một ngh�n người chạy trốn sang Tầu.

Ph�p gi�p Việt Minh ti�u diệt c�c đảng ph�i Quốc gia xong b�n trở mặt g�y hấn đ�nh Việt Minh. Cuối th�ng 10-1946 Ph�p cho tầu chiến bắn ph� Hải Ph�ng chết s�u, bẩy ng�n người d�n v� tội. Ng�y 20-11-1946 Ph�p xua qu�n chiếm Hải Ph�ng. Tự vệ th�nh chiến đấu rất anh dũng, hằng trăm người hy sinh, qu�n Ph�p tr�n v�o c�c khu phố, bắn giết cả thường d�n, những người thương binh quằn quại tr�n vũng m�u cũng bị địch t�n s�t hết. Tại H� Nội, Ph�p ng�y c�ng g�y hấn hơn trước, đầu th�ng 12 ch�ng n�m lưu đạn v�o c�c đồn Tự vệ. Ch�nh phủ Việt Minh v� Vệ Quốc qu�n r�t về H� ��ng. Từ trung tuần th�ng 12 đ� c� lệnh tản cư d�n ch�ng ra khỏi Thủ đ� để Tự vệ dễ chiến đấu, c�c nh� đục tường th�ng nhau, chỉ những người chiến đấu ở lại.

Khi Ph�p bị Nhật đảo ch�nh 9-3-1945, Việt Minh thừa cơ phục k�ch đ�m t�n qu�n Ph�p chạy trốn sang Tầu, thu được nhiều s�ng ống. Th�ng 6-1945 Mỹ thả d� xuống chiến khu Việt Minh, cung cấp cho Hồ ch� Minh khoảng năm ng�n khẩu s�ng đủ loại để chống Nhật, cứu c�c phi c�ng Mỹ bị bắn rơi. Việt Minh cướp ch�nh quyền, qu�n Tầu sang giải giới Nhật, Hồ ch� Minh cho tổ chức tuần lễ quy�n g�p v�ng, � d�ng tiền bạc, g�i đẹp, thuốc phiện� hối lộ tướng Lư H�n n�n đ� kh�ng bị Lư H�n lật đổ theo lệnh của Tưởng Giới Thạch. Việt Minh lại mua được nhiều s�ng lậu của c�c thương gia Hoa kiều, của Quốc D�n �ảng Trung Hoa. �ầu năm 1946 họ đ� c� khoảng hai mươi ng�n qu�n, cuối 1946 c� t�m vạn s�ng đủ c�c loại kể cả s�ng cối. Cuối 1946, qu�n đội Việt Minh c� v�o khoảng ba chục ng�n ph�a tr�n vĩ tuyến 16.
Từ chiều 19-12-1946, qu�n Ph�p được lệnh cắm trại v� c� tin Việt Minh �m mưu �m s�t l�nh đi la c� ngo�i phố, đến nửa đ�m V� Nguy�n Gi�p ra lệnh tấn c�ng c�c trại l�nh T�y, nhiều sĩ quan Nhật theo Việt Minh chỉ huy trận đ�nh, để chạy th�o th�n họ thả mấy trăm con rắn ở viện Pasteur. Vệ� Quốc qu�n đ� r�t từ trước để Tự vệ th�nh ở lại l�m bia đỡ đạn, đa số l� c�c thanh ni�n học sinh, họ chiến đấu rất anh dũng. Sau lực lượng Tự vệ trở th�nh Trung đo�n Thủ đ�, s�ng ống đạn duợc thiếu thốn, họ hy sinh cả ng�n người, cầm cự được hai th�ng mới r�t khỏi H� Nội. Qu�n Ph�p tr�n v�o bắn giết cả thương binh, thường d�n v� tội.

�� l� trận đ�nh khới đầu của cuộc chiến tranh d�i nhất thế kỷ

Trọng �ạt