Bạo loạn ở Ai Cập v� c�c nước Ả Rập c� ảnh hưởng l�n to�n cầu kh�ng?

Fri, 01/28/2011 - 22:06 � TVN24 � L� Diễn Đức dịch

  �Lật đổ chế độ của Hosni Mubarak sẽ l� cơn địa chấn khủng khiếp cho to�n bộ thế giới Ả Rập. Những người d�n thất vọng sẽ tr�n ra đường ở c�c quốc gia tiếp theo. Tham nhũng tr�n khu vực Trung Đ�ng đ� l�m ngạt thở d�n ch�ng� - Tiến sĩ Fuad Jomma của Viện Khoa học Ch�nh trị v� Nghi�n cứu Ch�u �u của Szczecin University (Ba Lan) nhận định.

Tại Ai Cập, đang diễn ra c�c cuộc biểu t�nh chống ch�nh phủ. Những người tham gia đ�i Tổng thống Husni Mubarak, người đ� cầm quyền hơn 30 năm nay, từ chức.

- �Những g� đang xảy ra ở Ai Cập trong ng�y thứ S�u ng�y 28 th�ng 1 năm 2011 l� sự bắt đầu của cơn thịnh nộ, giận dữ v� thất vọng. Người Ai Cập đ� xuống đường v� điều n�y l� một sự thử nghiệm sức mạnh giữa chế độ, giữa những người ủng hộ Tổng thống Hosni Mubarak v� c�ng ch�ng� � �ng Grzegorz Dziemidowicz, cựu đại sứ Ba Lan tại Ai Cập v� Sudan, n�i.

C�c nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng ch�nh trị

Cựu đại sứ cho biết Tổng thống Ai Cập c� khuynh hướng nhượng bộ mạnh trước Li�n minh ch�u �u v� Hoa Kỳ. � �Bởi v� d�m c�c cuộc biểu t�nh trong biển m�u chắc chắn sẽ kết th�c bằng một t�nh trạng bất ổn nghi�m trọng trong khu vực, tr�n to�n Trung Đ�ng. Chắc chắn sẽ c� những cố gắng giải quyết cuộc khủng hoảng ch�nh trị. Ch�ng ta nhớ rằng Mubarak d� sao đi nữa cũng phải quyết định c� đứng ra tranh cử tổng thống v�o th�ng 9 tới hay kh�ng, nhiệm kỳ của �ng ta cũng đ� sắp kết th�c� - �ng n�i.

Họ sẽ bảo vệ  đến c�ng c�c đặc quyền

�ng Dziemidowicz n�i th�m rằng Mubarak l� đại diện cao nhất của c�c lực lượng vũ trang v� cảnh s�t ch�nh trị. � �Đ�y l� bộ m�y cai trị Ai Cập từ v�i thập kỷ qua. V� vậy, gồm những người m� c�ng với sự ra đi của tổng thống Mubarak sẽ mất đi một phần đặc quyền. Họ sẽ bảo vệ đến c�ng những đặc quyền của m�nh� - Cựu đại sứ n�i.

Ai Cập như một đại dương s�ng gi�

- �Tạm thời chưa c� l� do g� để hoảng loạn, nhưng phải ch� � rằng Ai Cập giống như đại dương � người d�n đang nổi giận. V� vậy, t�nh h�nh sẽ kh�ng nhanh ch�ng v� dễ d�ng lắng xuống. Tại thời điểm n�y, vấn đề lớn nhất ở Ai Cập l� tr�nh đổ m�u, v� đổ m�u sẽ l� một thảm kịch lớn kh�ng chỉ đối với Ai Cập m� c�n cho c�c nước l�ng giềng� � Dziemidowicz ph�n t�ch.  

Kh�ng thể ti�n đo�n được t�nh h�nh

Tuy nhi�n, gi�o sư Mark Dean, nh� Ả Rập học từ Đại học Lodz (Ba Lan), cho biết, đặc trưng của t�nh h�nh ở Trung Đ�ng v� Maghreb trước hết l� kh�ng thể ti�n đo�n trước.

- �Đ� nh�n thấy ở Tunisia, t�nh h�nh đang bắt đầu lắng xuống từ từ. T�i nghĩ rằng cuối ch�nh phủ cũng đi đến kết luận rằng phải loại bỏ khỏi nội c�c những th�nh vi�n của đảng cầm quyền trước đ�y. Ở đ�y, v�o l�c n�y l� vấn đề cơ bản� � Nh� Ả rập học n�i. �ng n�i th�m rằng t�nh h�nh ở Ai Cập c� thể l� kh�c hơn một ch�t v� sự b�ng nổ của x� hội đ� c� từ nhiều năm.

- �Tại Ai Cập, trong khoảng 30 năm nay ch�ng ta phải đối diện với t�nh trạng chiến tranh. Mặt kh�c, từ l�u đ� c� những k�ch động lật đổ Tổng thống Hosni Mubarak� - Gi�o sư lưu � � �Tổng thống bị c�o buộc kh�ng chỉ về c�c vấn đề ch�nh trị, m� c�n kinh tế. Cuộc khủng hoảng to�n cầu cũng bồi th�m, bởi v� gi� lương thực đột ngột tăng. Mubarak c� thể bị mất quyền�- Gi�o sư Mark Dean nhận định.

Kh�ng c� t�c động đến t�nh h�nh to�n cầu

- �Kh�ng phải như thể tất cả bắt đầu từ Tunisia, rằng bất ngờ v� trước đ�y chưa hề c� g� cả. Những trường hợp kiểu n�y đ� xảy ra ở hầu hết c�c nước Ả Rập trong nhiều năm. Những mối lo ngại n�y c� thể ảnh hưởng đến ng�nh du lịch. Sự kiện n�y c� thể g�y ra những vấn đề tiếp theo trong c�c quốc gia Ả Rập, nhưng sẽ kh�ng ảnh hưởng đ�ng kể l�n t�nh h�nh to�n cầu, hoặc ngay cả trong khu vực� � Gi�o sư Mark Dean khẳng định.

Phương T�y kh�ng n�n can thiệp

Nh� Ả Rập học cho biết th�m rằng cho đến khi chưa c� sự can thiệp n�o của c�c lực lượng b�n ngo�i v�o t�nh trạng n�y, phương T�y kh�ng c� g� để sợ h�i. � �Th�ng thường điều n�y xảy ra trong c�c quốc gia Ả Rập rất n�ng bỏng, nhưng ngắn ngủi - như họ vẫn n�i - một cuộc c�ch mạng, m� sau đ� mọi thứ trở lại b�nh thường kh� nhanh. T�i dự đo�n khả năng sẽ như thế. Tuy nhi�n c� một điều kiện đặt ra: kh�ng c� sự can thiệp từ b�n ngo�i, đặc biệt l� từ phương T�y� - �ng n�i.

Phương T�y lo sợ

Gi�o sư Mark Dean cũng n�i rằng theo �ng, cho đến giờ thế giới phương T�y đang quan s�t c�c sự kiện n�y, bởi v� trong số c�c nh�m đối lập lu�n lu�n c� c�c nh�m hoặc t�n gi�o hoặc n�i thẳng l� c�c nh�m bảo thủ. � �V�o thời điểm n�y nếu cho ph�p một c�i g� đ� m� ch�ng ta gọi l� d�n chủ, sẽ tồn tại một nguy cơ, chẳng hạn như trong năm 1991 tại Algeria, lực lượng t�n gi�o đ� thắng trong cuộc gi�nh quyền lực. Đ�y l� c�i điều phương T�y lo sợ� � �ng Dean nhận x�t.

L�n s�ng bạo loạn c� thể lan rộng

Tiến sĩ Fuad Jomma từ Viện Khoa học Ch�nh trị v� Nghi�n cứu Ch�u �u của Szczecin University, n�i rằng "người Ai Cập chắc chắn nh�n v�o những g� đ� xảy ra ở Tunisia, những người nổi dậy đ� th�nh c�ng trong việc lật đổ chế độ độc t�i".

- �Họ thấy rằng người Tunisia đ� th�nh c�ng, v� đất nước n�y rất nhỏ so với Ai Cập - họ đ� l�m được, tại sao Ai Cập lại kh�ng?� � Tiến sĩ Jomma n�i. V� �ng n�i th�m rằng hiện nay l�n s�ng bạo động ở Ai Cập, nhưng n� c� thể l�y lan sang c�c nước Ả Rập kh�c.

- �Bởi v� c�n những quốc gia tệ hơn, nơi c� chế độ độc t�i tệ hại hơn v� dụ như Syria � Tiến sĩ nhận x�t � �Tham nhũng ở Trung Đ�ng l�m ngạt thở d�n ch�ng. Chỉ mafia c� tiền, c�n người d�n b�nh thường sống trong ngh�o đ�i� - �ng nhấn mạnh.■