Việt Nam ở nh�m vị tr� 182 tr�n 197 quốc gia về Tự Do Th�ng Tin

Buổi họp b�o của Freedom House được tổ chức tại Newseum, Tiến sĩ Karin Karlekar đại diện c�ng bố bản b�o c�o c� tựa đề �Press Freedom in 2012: Middle East Volatility amid global decline� tạm dịch l� �Tự do B�o ch� năm 2012: Biến động ở Trung Đ�ng trong bối cảnh suy s�t to�n cầu�.

Mở đầu bản b�o c�o với bối cảnh tỉ lệ phần trăm số người tr�n thế giới sống trong m�i trường tự do th�ng tin bị giảm xuống thấp nhất trong hơn một thập ni�n qua, Tiến sĩ Karin Kalenkar lần lượt tr�nh b�y chi tiết về t�nh h�nh d�n chủ v� tự do th�ng tin ở c�c quốc gia trong năm vừa qua.

Trong tổng số 197 quốc gia v� v�ng l�nh thổ được đ�nh gi� trong năm 2012 , 32% c� được tự do th�ng tin ho�n to�n, 36% c� được tự do th�ng tin tương đối v� 32% th� kh�ng c� tự do th�ng tin. Về số người d�n bị t�c động đ�ng kể nhất l� ở hai quốc gia Trung Quốc v� Ấn Độ chiếm hơn 1/3 d�n số thế giới. Tỉ lệ phần trăm số người được c� tự do th�ng tin trong năm qua cũng bị giảm về lại mức thấp nhất hồi năm 1996 khi Freedom House bắt đầu tiến h�nh khảo s�t v� đ�nh gi�. Năm 2012, c�c quốc gia kh�ng c� tự do th�ng tin lại tăng l�n do Ai Cập v� Th�i Lan trở th�nh quốc gia kiểm duyệt th�ng tin.

Xu hướng suy giảm chung xảy ra trong bối cảnh nghịch l�, khi c�c nguồn th�ng tin cũng như phương tiện truyền th�ng ng�y c�ng đa dạng. Nguy�n nh�n thụt l�i l� do b�o ch� tư nh�n v� c�c phương tiện truyền th�ng mới vẫn tiếp tục bị c�c chế độ độc t�i kiểm duyệt một c�ch tinh vi, hiệu ứng của khủng hoảng kinh tế ở Ch�u �u v� kh� khăn t�i ch�nh d�i hạn của c�c cơ quan truyền th�ng in ấn cũng như c�c mối đe dọa li�n tục từ c�c nh�m tội phạm c� tổ chức v� c�c tổ chức sắc tộc Hồi gi�o.

Sự ph�t triển của c�c phương tiện truyền th�ng mới tạo ra phản ứng �p chế dữ dội từ c�c chế độ độc t�i với kiểm so�t chặt chẽ về truyền h�nh v� c�c phương tiện truyền th�ng đại ch�ng kh�c v� đang c� sự cảnh b�o nguy hiểm khi b�nh luận trực tuyến về ch�nh trị. Trung Quốc, Nga, Iran v� Venezuela đ� từ l�u phải d�ng đến c�c biện ph�p kỹ thuật để kiểm so�t chặt chẽ c�c phương tiện truyền th�ng, bắt giữ một số nh� ph� b�nh b�o ch�, đ�ng cửa hoặc theo d�i c�c phương tiện truyền th�ng hoặc c�c trang blog v� c�o buộc tội phỉ b�ng hoặc lợi dụng tự do b�o ch� chống đối ch�nh quyền. Năm 2012, Nga thi h�nh kiểm duyệt nội dung tr�n internet, thiết lập một chiều hướng ti�u cực tr�n phần c�n lại của khu vực �-�u được cho l� ảm đạm. Ri�ng Trung Quốc, thời kỳ chuyển giao quyền lực cho l�nh đạo mới của Đảng Cộng Sản trong năm qua ngay lập tức hạn chế tự do th�ng tin tr�n phương tiện truyền th�ng truyền thống v� cả internet.

Điểm s�ng Miến Điện

Tại v�ng Ch�u �-Th�i B�nh Dương, 15 quốc gia c� tự do th�ng tin ho�n to�n, 12 quốc gia tự do tương đối v� 13 quốc gia kh�ng c� tự do th�ng tin. Bắc H�n bị đ�nh gi� l� một trong những quốc gia thụt l�i nhất về tự do d�n chủ v� tự do th�ng tin tr�n thế giới. Trung Quốc, L�o v� Việt Nam nằm trong danh s�ch c�c quốc gia kiểm duyệt th�ng tin một c�ch chặt chẽ. Năm 2012, ngoại trừ Miến Điện c� sự cải thiện đ�ng kể với c�c thay đổi t�ch cực như trả tự do cho c�c blogger bị giam cầm v� c�c nh� b�o, chấm dứt truyền th�ng độc quyền, b�o ch� tư nh�n được ph�t h�nh�Trung Quốc, Th�i Lan, Campuchia bị đ�nh gi� l� thụt l�i v� c� chiều hướng ti�u cực.

Việt Nam nằm trong danh s�ch c�c quốc gia kh�ng c� tự do d�n chủ v� tự do th�ng tin trong bản b�o c�o năm 2012 của Freedom House. Trả lời c�u hỏi của đ�i RFA rằng trong năm 2012, VN c� sự cải thiện n�o về tự do th�ng tin hay kh�ng, Tiến sĩ Karin Karlekar cho biết:

�Ch�ng t�i kh�ng thấy c� sự cải thiện n�o ở VN cả. VN vẫn bị xếp hạng l� một trong những nước thụt l�i nhất ở Ch�u � v� tr�n to�n thế giới. Trong năm vừa qua, ch�ng t�i đặc biệt ghi nhận ch�nh quyền vẫn tiếp tục đ�n �p c�c blogger v� xiết chặt truyền th�ng. Thật sự trong năm 2012 VN kh�ng c� sự thay đổi n�o trong tr�o lưu mong đợi của thế giới�.

Qua bảng b�o c�o của Freedom House về t�nh h�nh tự do d�n chủ v� tự do b�o ch� cho thấy sự trượt l�i to�n cầu. C�u hỏi được đặt ra liệu rằng �điểm s�ng�-Miến Điện c� phải l� một m� h�nh kiểu mẫu cho c�c quốc gia cần thay đổi trong bức tranh to�n cầu ảm đạm hiện nay, Tiến sĩ Karin Karlekar n�i l�n quan điểm của m�nh:

�Miến Điện c� sự thay đổi khởi đầu ấn tượng cả về d�n sự v� tự do truyền th�ng. R� r�ng quốc gia n�y l� một kiểu mẫu khi từng l� một trong những quốc gia được đ�nh gi� c� nền d�n chủ thụt l�i nhất v� ch�nh quyền đ�n �p nhất tr�n thế giới đ� c� những thay đổi đổi t�ch cực trong qu� tr�nh cải c�ch quốc gia. Mặc d� ch�ng t�i vẫn thấy quan ngại về t�nh trạng xung đột sắc tộc ở địa phương, Miến Điện vẫn c�n nhiều hạn chế nhất l� hạn chế đối với giới b�o ch� tuy nhi�n so với 2 năm về trước, Miến Điện c� sự thay đổi lớn�.

Tại Newseum c� một bản đồ lớn m� tả về t�nh trạng tự do d�n chủ v� tự do th�ng tin của c�c quốc gia tr�n thế giới. M�u xanh tượng trưng cho quốc gia c� tự do ho�n to�n, m�ng v�ng tượng trưng cho quốc gia c� tự do tương đối v� m�u đỏ tượng trưng cho quốc gia kh�ng c� tự do.

Tr�n bảng xếp hạng về tự do th�ng tin của Freedom House trong b�o c�o vừa n�u, Việt Nam ở nh�m vị tr� 182 tr�n 197 quốc gia.

Sát thủ đ�́i với tự do th�ng tin

Cùng với Danh s�ch Tự do Báo chí, RSF cũng cho ra m�̣t danh sách c�̣p nh�̣t các Sát thủ đ�́i với tự do th�ng tin.

Bốn l�nh đạo c�c nước đã được loại ra khỏi danh s�ch năm ngoái.Một trong số đ� l� tổng thống Miến Điện, Thein Sein, với l� do nước n�y đang "trải qua những cải c�ch chưa từng thấy trước đ�y, bất chấp bạo lực t�n gi�o".

Tổng B� thư Đảng Cộng sản Việt Nam, �ng Nguyễn Ph� Trọng tiếp tục nằm trong danh s�ch 39 s�t thủ của tự do b�o ch�.

Trong phần ch� th�ch về �ng Trọng, RSF thay lời �ng n�y tự thuật về bản th�n:

"T�i rất quen thuộc với truyền th�ng v� b�o ch� v� bản th�n t�i cũng l� nh� b�o từ năm 1967 tới năm 1966, sau đ� l�m bi�n tập vi�n của Tạp ch� Cộng sản."

"Ở Việt Nam, nh� b�o được tự do t�c nghiệp, miễn l� đừng c�ng kích Đảng [CSVN]."

"Với tổng cộng 100 năm t� d�nh cho c�c blogger v� c�c nh� bất đồng ch�nh kiến tr�n mạng chỉ trong 12 th�ng qua ... t�i tin rằng kỷ lục của t�i tốt hơn hẳn người tiền nhiệm, �ng N�ng Đức Mạnh."

Trong số c�c nh�n vật mới được đưa v�o danh s�t s�t thủ n�y c� �ng Tập Cận B�nh, t�n Chủ tịch nước Trung Quốc.

"Việc thay đổi nh�n sự kh�ng hề ảnh hưởng đến bộ m�y đ�n �p được cầm đầu bởi Đảng Cộng sản Trung Quốc," b�o c�o viết.

Sự im lặng đ�ng xấu hổ

Bản b�o c�o mới nhất của RSF cho rằng cộng đồng quốc tế kh�ng được ph�p im lặng trước sự đ�n �p tự do b�o ch� tại c�c nước bị tổ chức n�y c�o buộc l� kẻ thủ của Internet.

"Những người cầm đầu c�c chế độ độc t�i vẫn tồn tại một c�ch y�n ổn trong l�c truyền th�ng v� b�o chị bị bịt miệng hoặc loại bỏ," theo bản b�o c�o.

"Những l�nh đạo như thế bao gồm Kim Jong-Un ở Bắc H�n, Issaias Afeworki ở Ernitrea v� Gurbanguly Berdymukhammedov ở Turkmenistan..."

"Đối với những nước n�y, cũng như c�c nước kh�c bao gồm Belarus, Việt Nam, Uzbekistan v� một số nước khu vực Trung � kh�c, sự im lặng của cộng đồng quốc tế kh�ng chỉ đ�ng xấu hổ, m� c�n thể hiện sự đồng l�a."

"RFS khuyến c�o cộng đồng quốc tế kh�ng n�p b�ng đằng sau lợi �ch kinh tế cũng như địa l� ... Lợi �ch kinh tế lu�n đi trước tất cả mọi thứ, như c�ch họ l�m với Trung Quốc. Cũng giống như tất cả c�c nước m� phương T�y xem l� mang t�nh "chiến lược."