Khuy�n Trung Quốc l�m �Người Lớn�

                                                                                                                                                                                                                                                             Posted on17/11/2011

Ng� Nh�n Dụng - Kể từ năm 1954, c� lẽ chưa c� một nh� ch�nh trị Mỹ n�o cố � l�m Bắc Kinh mất mặt như vậy. H�m Chủ Nhật vừa rồi, sau hội nghị APEC tại Honolulu c� mặt 21 nguy�n thủ quốc gia v�ng � Ch�u v� Th�i B�nh Dương, �ng Barack Obama, tổng thống Mỹ, đ� l�n giọng khuy�n ch�nh quyền Trung Quốc h�y �Cư xử như người lớn!� Lời tuy�n bố của �ng tổng thống Mỹ đ� được b�o ch� khắp thế giới d�ng l�m tựa đề cho c�c bản tin về ng�y chấm dứt hội nghị APEC.

Trước đ�y gần 60 năm, tại Hội nghị Gen�ve 1954, hai ngoại trưởng Mỹ v� Trung Quốc t�nh cờ gặp nhau trong một cuộc tiếp t�n; �ng Chu �n Lai tươi cười đưa tay ra bắt tay nhưng �ng Foster Dulles quay đầu đi thẳng kh�ng th�m ch�o. Khi tiếp Henry Kissinger, ngoại trưởng Mỹ tới Bắc Kinh lần đầu năm 1972, Chu �n Lai c�n nhắc lại chuyện n�y; đổ lỗi ch�nh Mỹ g�y ra t�nh trạng th� nghịch giữa hai nước. V�o năm 1954, giới l�nh đạo Mỹ vẫn nghĩ Trung Cộng ho�n to�n lệ thuộc Li�n Bang X� Viết, như mọi nước cộng sản kh�c. Tới đầu thập ni�n 1970 người Mỹ mới thấy r� Bắc Kinh đang t�ch khỏi Mạc Tư Khoa.

Ng�y nay, Trung Quốc đ� trở th�nh một cường quốc đang l�n, sức nặng kinh tế đứng h�ng thứ hai tr�n thế giới. Hai nước li�n hệ chặt chẽ, Mỹ mua h�ng Trung Quốc xuất cảng, Trung Quốc lại đem tiền thu về cho ch�nh phủ Mỹ vay. Chắc T�a Bạch Ốc v� Bộ Ngoại Giao Mỹ đ� nghi�n cứu kỹ t�m l� người phương ��ng, biết rằng �Lời ch�o cao hơn m�m cỗ!� N�i trước c�ng ch�ng, �Trung Quốc đ� lớn rồi, phải cư xử như người lớn� chắc chắn l�m mất mặt cả ban l�nh đạo đảng Cộng Sản Trung Hoa. M� đối với người T�u, d� cộng sản hay kh�ng cộng sản, th� thể diện l� chuyện tối trọng. L�n mặt �kẻ cả� m� khuy�n bảo như vậy, kh�ng kh�c g� mắng v�o mặt người ta l� �cư xử như trẻ con!�

C� lẽ �ng Obama qu� cao hứng v� trong hội nghị đ�, ch�nh quyền Mỹ đ� đạt một thắng lợi ngoại giao đ�ng kể. Mỹ k�u gọi th�nh lập một V�ng Tự Do Mậu Dịch Th�i B�nh Dương; đề nghị n�y đ� được t�m nước hưởng ứng, trong đ� c� Australia, Brunei, Chile, Malaysia, New Zealand, Peru, Singapore v� Việt Nam. C�c nước kinh tế lớn như Nhật Bản, Mexico v� Canada cũng ngỏ � muốn v�o. Trong khi đ� Trung Quốc v� Nga kh�ng được mời tham dự; T�a Bạch Ốc viện lẽ rằng trong vụ n�y kh�ng ai mời ai cả, Mỹ chỉ đề nghị, nước n�o �OK� th� �nh�o v��.

Trước khi l�n tiếng khuy�n răn ch�nh quyền Bắc Kinh, �ng Obama đ� nhắc lại lời khẳng định b� Hillary Clinton đ� n�i tại H� Nội năm ngo�i, nhưng �ng nhấn mạnh đến kinh tế hơn l� qu�n sự. N�i với c�c nh� kinh doanh Mỹ c� mặt trong cuộc họp về kinh tế, �ng Obama bảo, �Kh�ng c� một v�ng n�o tr�n thế giới quan trọng hơn v�ng � Ch�u Th�i B�nh Dương; với triển vọng tạo c�ng việc l�m cho giới lao động Mỹ. Năm 2010, Mỹ th�m thủng 273 triệu đ� la trong việc mua b�n với Trung Quốc; d�n Mỹ th�ch mua h�ng T�u v� rẻ hơn h�ng nội h�a. Tại Quốc Hội cũng như trong dư luận d�n ch�ng, nhiều người Mỹ coi đ� l� một nguy�n nh�n khiến d�n Mỹ thất nghiệp. �ng Obama cũng l�n �n Bắc Kinh k�m gi� đồng nguy�n xuống thấp để giữ gi� h�ng rẻ. Thượng Viện đ� th�ng qua một dự luật cho ph�p T�a Bạch Ốc �trừng phạt� Trung Quốc nếu họ kh�ng để cho đồng Nguy�n l�n gi� theo cung cầu của thị trường. Dự luật n�y kh� được Hạ Viện đưa ra b�n, nhưng vẫn l� một mối đe dọa đối với Bắc Kinh trong thời gian sắp tới.

�ng Obama đ� b�y tỏ th�i độ sốt ruột của cả nước Mỹ trước việc Trung Quốc tiếp tục gh�m gi� đồng tiền của họ để được lợi khi xuất cảng. Tuy kinh tế Trung Quốc đ� vượt qua Nhật, �ức, th�nh lớn thứ nh� tr�n thế giới, nhưng ch�nh quyền Bắc Kinh vẫn y�u cầu được coi l� một nước �đang tr�n đường ph�t triển,� (tức l� đang lớn!) Trung Quốc muốn b�m lấy danh nghĩa đ�, v� một quốc gia c�n đang ph�t triển (Việt Nam l� một) sẽ kh�ng phải theo đủ c�c quy tắc mậu dịch tự do m� Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) y�u cầu. Trong khung cảnh đ�, �ng tổng thống Mỹ đ� n�i với �ng Hồ Cẩm ��o, rằng đ� đến l�c Trung Quốc �lớn l�n� (grown up), kh�ng c�n �vị th�nh ni�n� nữa. Do đ�, phải cư xử như người lớn, �đ� banh tr�n s�n chơi bằng phẳng� trong việc giao thương với Mỹ v� c�c nước kh�c. �ng Obama c�ng nhận Bắc Kinh đ� cho đồng Nguy�n l�n gi� một ch�t trong thời gian qua, nhưng y�u cầu thị hối suất phải được tự do theo thị trường; �ng d�ng lời lẽ tỏ vẻ sốt ruột, �Th�i, đủ rồi!� (Enough's enough)

Nhưng ch�nh quyền Trung Quốc kh�ng thể thỏa m�n lời y�u cầu của ch�nh quyền v� Quốc Hội Mỹ. Họ kh�ng thể cho đồng tiền của họ l�n gi�, v� cả nền kinh tế vẫn nhờ h�ng xuất cảng h�ng h�a. Trong l�c kinh tế Mỹ dựa tr�n sức ti�u thụ của người d�n trong nước th� đối với Trung Quốc kh�ng xuất cảng thặng dư th� kh�ng sống được.

�iều đ�ng ngạc nhi�n l� khi đưa ra lời khuy�n nhủ Trung Quốc �l�m người lớn� �ng Obama đ� kh�ng lo g� hậu quả l� ch�nh quyền Cộng Sản Trung Quốc sẽ trả đũa khi bị mất mặt. Trước khi d�ng những lời lẽ n�y, �ng Obama đ� gặp ri�ng hai vị quốc trưởng Nga v� Trung Quốc để y�u cầu họ hỗ trợ Mỹ l�m �p lực buộc Iran phải ngưng chương tr�nh vũ kh� nguy�n tử. Hai nước n�y đều c� quyền phủ quyết tại Hội �ồng Bảo An Li�n Hiệp Quốc; bất cứ nghị quyết phong tỏa Iran n�o cũng kh�ng thể thiếu l� phiếu của họ. Nga l� một nước l�ng giềng của Iran, Trung Quốc l� kh�ch h�ng lớn mua dầu kh� của Iran. �ng Medvedev, tổng thống Nga, tuy kh�ng n�i ủng hộ Mỹ nhưng khi họp b�o c� n�i đ� b�n với Mỹ vấn đề Iran; c�n �ng Hồ Cẩm ��o th� đ� lờ đi kh�ng nhắc tới Iran. Th�i độ lững lờ đ� c� thể khiến ch�nh quyền Mỹ bất m�n v� trả đũa bằng c�ch d�ng những ng�n từ nặng nề, d� chỉ nhắc lại những y�u cầu đ� n�i nhiều lần: H�y cho đồng nguy�n l�n gi� tự do!

Nhưng sau khi �l�n lớp� Bắc Kinh như một thầy gi�o, ch�nh phủ Mỹ sẽ kh� hy vọng được Bắc Kinh ủng hộ khi đưa ra một nghị quyết trừng phạt Iran trước Hội �ồng Bảo An Li�n Hiệp Quốc trong thời gian tới. �ng Obama c� t�nh to�n đến tai hại đ� hay kh�ng khi �ng l�m mất mặt giới l�nh đạo Bắc Kinh?

C� lẽ trong việc t�nh to�n, T�a Bạch Ốc đ� thấy lợi nhiều hơn hại. �ng Obama mới n�i �� Ch�u Th�i B�nh Dương l� một v�ng tuyệt đối quan trọng (absolutely critical) đối với sự thịnh vượng của nước Mỹ.� �iều quan trọng l� Mỹ c� nhiều triển vọng th�nh c�ng ở đ� hơn l� ở Trung ��ng. Tại Iran, đằng n�o Bắc Kinh cũng kh�ng cộng t�c với Mỹ, cho n�n nếu Mỹ tạo th�m �p lực tr�n mặt kinh tế cũng kh�ng thay đổi g�. Trung Quốc đang cần Iran v� c�n đi mua dầu v� kh� đốt khắp thế giới. Họ đang lợi dụng t�nh trạng c� lập của Iran để đặt th�m c�c quan hệ thương mại c� ưu thế. Kh�ng thể l�m �p lực n�o với Bắc Kinh khiến họ từ bỏ c�c quan hệ đ�.

Nhưng liệu một cường quốc c� bom nguy�n tử từ năm 1964 như Trung Quốc c� thể, v� gh�t nước Mỹ, sẽ gi�p Iran về kỹ thuật hạt nh�n, để trả đũa hay kh�ng? �iều n�y kh� xẩy ra, v� trong việc ngoại giao người ta kh�ng y�u cũng kh�ng gh�t, họ chỉ nghĩ đến quyền lợi. M� khi x�t lợi hại th� gi�p Iran l�m bom nguy�n tử l� l�m tất cả khối � Rập bất b�nh. C�c nước � Rập tuy c�ng theo Hồi Gi�o nhưng đa số thuộc chi ph�i Sun Ni, c�n Iran theo ph�i Shi A; họ lu�n lu�n coi Iran l� một mối đe dọa. Trung Quốc kh�ng thể g�y th� hằn với c�c nước � Rập trong khi c�n mua dầu ở Trung ��ng, từ � Rập Sau �i sang Libya.

Những lời tuy�n bố của �ng Obama ngay sau hội nghị APEC cho thấy trong việc lựa chọn giữa Th�i B�nh Dương v� Trung ��ng, ch�nh quyền Mỹ, nếu kh�ng coi Th�i B�nh Dương l� v�ng quan trọng hơn th� �t nhất, đ� l� khu vực c� thể đ�ng vai chủ động nhiều hơn. Nước Mỹ đ� sử dụng gần đủ c�c qu�n b�i ở v�ng Trung ��ng, với những h�nh động rất tốn k�m cả người lẫn của; nhưng suốt ba bốn đời tổng thống Mỹ vẫn kh�ng g�y được ảnh hưởng tr�n Iran. ��nh đổ ch�nh quyền của Saddam Hussein c�ng khiến cho Iran được lợi thế; v� �ng Hussein xưa kia vẫn coi Iran l� tử th�. �ng ta chết đi, khối người Iraq theo đạo Shi A chiếm đa số sẽ kiểm so�t ch�nh quyền Iraq; v� họ sẽ th�n thiện với Iran. Ch�nh phủ Mỹ đ� lập h�ng r�o phong tỏa Iran từ ba chục năm qua nhưng Iran đến nay vẫn tiến h�nh c�c cuộc th� nghiệm nguy�n tử lực. Trừ khi d�n Iran tự động x�a bỏ ch�nh quyền cực đoan về t�n gi�o của họ, c�c nước ngo�i kh� l�m nước n�y chuyển hướng.

Ngược lại, trong v�ng � Ch�u Th�i B�nh Dương, nước Mỹ đang d�ng ảnh hưởng ngoại giao thuần t�y tạo th�m ảnh hưởng, m� kh�ng phải sử dụng qu�n lực cũng như chưa thấy tốn tiền đồng n�o. Trong khi d�n � Rập v� Hồi Gi�o ở v�ng Trung ��ng đều kh�ng c� thiện cảm với nước Mỹ, �t nhất cho tới khi Mỹ gi�p c�c cuộc c�ch mạng lật đổ ch�nh quyền độc t�i ở Ai Cập, Libya; th� ngược lại c�c nước � Ch�u từ Ấn �ộ, Nhật Bản, Australia tới Việt Nam đều đang muốn Mỹ trở lại v�ng n�y để tạo c�n bằng với �p lực đang l�n từ Trung Quốc. Ng�y h�m qua �ng Obama đ� sang thăm �c Ch�u. �ể l�i cuốn c�c đồng minh cũ v� mới ở � Ch�u, ch�nh quyền Mỹ chỉ cần đưa th�m những lời tuy�n bố l� đủ! V� trong cuối tuần qua �ng Barack Obama đ� l�m đ�ng c�ng việc đ�.

Trung Quốc đ� kh�ng phản ứng mạnh mẽ trước những lời lẽ �kẻ cả� của �ng tổng thống Mỹ. Chỉ c� một ph�t ng�n vi�n của ph�i đo�n Trung Quốc trả lời rằng Bắc Kinh nhất định kh�ng để cho đồng nguy�n l�n gi� qu� nhanh, v� như vậy sẽ l�m x�o trộn kinh tế cả nước T�u, rất nhiều người Trung Hoa sẽ thất nghiệp. �ng ta kh�ng qu�n n�i th�m rằng nếu kinh tế nước T�u x�o trộn th� sẽ tai hại cho kinh tế cả thế giới. M� điều n�y l� đ�ng sự thật!

Hội nghị APEC vừa qua l� một thắng lợi ngoại giao của Mỹ. C�c nước đồng � giảm thuế quan xuống 5% tr�n những m�n h�ng v� dịch vụ nhắm giảm � nhiễm; đ�y l� một đề nghị của Mỹ v� bị Trung Quốc phản đối. Bản th�ng c�o kết th�c d�ng những lời lẽ phản ảnh lập trường của Mỹ. C�c nước cam kết sẽ ủng hộ sự ph�t triển kinh tế �c�n bằng, l�u bền v� mạnh mẽ ở trong v�ng cũng như tr�n thế giới�. Hai chữ �c�n bằng� nhắm v�o Trung Quốc v� Mỹ, một b�n th� chỉ lo xuất cảng m� kh�ng khuyến kh�ch d�n ti�u thụ; b�n kia th� chỉ th�ch vay tiền, nhập cảng để ti�u thụ! Nhưng t�nh trạng mất c�n bằng ở Mỹ l� do khuynh hướng tự nhi�n của d�n ch�ng; trong khi ch�nh quyền Bắc Kinh th� chủ động g�y ra t�nh trạng mất qu�n b�nh với c�c ch�nh s�ch n�ng đỡ h�ng xuất cảng. Họ tự biện hộ rằng nước Trung Hoa chưa ph�t triển đầy đủ cho n�n phải n�ng đỡ c�c x� nghiệp l�m h�ng b�n ra ngo�i. Nay �ng Obama y�u cầu họ phải �cư xử như người lớn,� chắc ch�nh quyền Trung Quốc d� mất mặt nhưng cũng kh�ng theo được! V� �l�m người lớn� đ�i hỏi những điều vượt tr�n khả năng của Bắc Kinh!

Ng� Nh�n Dụng

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/?a=140175&z=7